Η προσφυγική κρίση δεν αποτελεί πλέον ούτε τρίτο θέμα στα δελτία ειδήσεων και περνάει στα «ψιλά» των εφημερίδων και των ιστοσελίδων. Λίγοι ασχολούνται και ουδείς, πέραν εκείνων που ζουν κοντά σε hotspots ή στα νησιά του Αιγαίου που δέχτηκαν (και δέχονται) κύματα προσφύγων, γνωρίζει την τύχη των ανθρώπων που βρέθηκαν παγιδευμένοι στην Ελλάδα. Χωρίς νομική υπόσταση, με χείριστες συνθήκες υγιεινής ή ακόμα και κάπου να μείνουν.

Μια κατάσταση που μοιάζει χωρίς ελπίδα, περιμένοντας τις διακρατικές συμφωνίες ή κάποιον από μηχανής θεό να λύσει το πρόβλημα. Ωστόσο, οι πιο απλές λύσεις είναι και οι πιο αποτελεσματικές. Διότι τι χρειάζεται στην τελική για να κάνεις τη διαφορά -στο μέτρο του δυνατού- σε τούτο τον κόσμο; Μια μπάλα και μια… πέτρα γης αρκούν. Ο Νταν Τέουμα ξεκίνησε το ταξίδι του από την πατρίδα του, το Γιβραλτάρ, ένα κομμάτι γης 6,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων και η θέλησή του να προσφέρει τον έφερε στην Ελλάδα. Μέσω της «κοινής γλώσσας, του σημείου επαφής», όπως το περιγράφει, «του ποδοσφαίρου».

Ο Τέουμα μαζί με τον Τόμας Φαρίν και οπλισμένοι με μπόλικη φιλοδοξία και κουράγιο τρέχουν εδώ και σχεδόν ένα χρόνο ένα πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα εγχείρημα, δημιουργώντας στη Θεσσαλονίκη μια ομάδα αποτελούμενη από πρόσφυγες, την Aniko FC. «Τα τελευταία 2,5 χρόνια ως εθελοντές αλλά και εργαζόμενοι σε ΜΚΟ, θέλαμε να επικεντρωθούμε σε κάτι που θα μπορούσε να προσφέρει πραγματικές λύσεις όπου εφαρμοζόταν. Ετσι, ως φανατικοί του ποδοσφαίρου, φτιάξαμε την Aniko», εξηγεί ο Τέουμα.

Από τη «Ζούγκλα του Καλέ» στην Ειδομένη

Πώς ξεκινάς όμως μια τέτοια προσπάθεια, ακόμα κι είναι χρηματοδοτούμενη από ισχυρές φιλανθρωπικές δράσεις του εξωτερικού; Πριν επισκεφτεί τη Σμύρνη με τη «Worldwide Tribe», για να προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στους Σύριους πρόσφυγες, ο Τέουμα βρεθεί στην Ειδομένη και στη Λέσβο, βιώνοντας την τραγική κατάσταση από πρώτο χέρι.

«Οι διασυνδέσεις μας με το δίκτυο που βοηθά διεθνώς τους πρόσφυγες μας διευκόλυνε να πλησιάσουμε ανθρώπους που βρίσκονταν σε ανάγκη. Εξάλλου, αυτό που τους προσφέρουμε είναι κάτι για να διασκεδάσουν, να ξεχαστούν από τα προβλήματα της καθημερινότητάς τους, παίζοντας ποδόσφαιρο. Ποιος δεν θα το ήθελε»;

Ο Τέουμα, πριν επισκεφτεί το Αιγαίο, είχε πάρει μια σκληρή πρώτη γεύση από την ανθρωπιστική κρίση στο Καλέ στης Γαλλίας. Τη λεγόμενη «Ζούγκλα του Καλέ», κέντρο συγκέντρωσης μεταναστών όπου «στοιβάζονταν» επί χρόνια ολόκληρα χιλιάδες άνθρωποι. Εκεί γνώρισε τον Φαρίν, κάτοχο διπλώματος προπονητικής παρακαλώ, και συμμετείχαν μαζί στην διοργάνωση ενός κυπέλλου ποδοσφαίρου στη Δουνκέρκη.

Οι δυο τους ταυτίστηκαν αυτόματα μέσω της αγάπης τους για το ποδόσφαιρο και της θέλησης να βοηθήσουν μέσω αυτού τους πρόσφυγες που βρίσκονταν στην Ελλάδα. Και όταν παρουσιάστηκε η προοπτική, αποφάσισαν να αξιοποιήσουν τις εμπειρίες τους.

Η δημιουργία της Aniko χρηματοδοτήθηκε με 20.000 ευρώ από την οργάνωση «Worldwide Tribe» και υποστηρίζεται από την «Terre des hommes» και το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (Norwegian Refugee Council). Το κέντρο πληροφόρησης του Νορβηγικού Συμβουλίου στη Σίνδο αποτελεί σημείο συνάντησης για την ομάδα. Το NRC παρείχε τον αθλητικό εξοπλισμό και τα παπούτσια ποδοσφαίρου στους ωφελούμενους, διαπιστώνοντας ότι οι νέοι, στους οποίους στοχεύει το πρόγραμμα, θέλουν να αθληθούν, κάτι που συχνά παραβλέπεται στην ανθρωπιστική εργασία.

Τα project της Aniko FC

Το ποδόσφαιρο και η πραγματική του αξία, στο πλαίσιο που μπορεί να αξιοποιηθεί για την πραγματική ενσωμάτωση των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία, βρίσκεται στο επίκεντρο της ομάδας. «Σκοπός του προγράμματος είναι να βοηθήσει τους ανθρώπους αυτούς να ενσωματωθούν και να γίνουν κοινωνικά αποδεκτοί μέσω του πάθους τους για την μπάλα. Το ποδόσφαιρο έχει τη δύναμη να γκρεμίζει προκαταλήψεις και αυτό προσπαθούμε να πετύχουμε», τόνισε ο Νταν.

Οι δραστηριότητες της Aniko χωρίζονται σε τρία διαφορετικά projects. Θα μπορούσε να είναι ολοκληρωμένο «πακέτο» μιας κανονικής ομάδας, περιλαμβάνοντας προπονήσεις, αγώνες και… σκάουτινγκ.

Η Aniko ξεκίνησε με τα προγράμματα προπονήσεων στους πρόσφυγες. Αρχικά γίνονται σε εγκαταστάσεις που τους παραχώρησε ο Ηρακλής, καθώς προηγουμένως δεν χρησιμοποιούνταν. «Ο Ηρακλής συνέβαλε στην πράξη για την πραγματοποίηση του σχεδίου μας, σε ένα σημείο που η γραφειοκρατία μάς έβαζε φρένο, αφού η διαπιστώσαμε πως η κατάσταση με τα γήπεδα στην Ελλάδα είναι περίπλοκη», ανέφερε Τέουμα. Μάλιστα, οι ίδιοι αποκατέστησαν ζημιές που είχαν τα αποδυτήρια ώστε να τα χρησιμοποιούν.

Το δεύτερο project ονομάζεται «Football for all». Πρόκειται για τουρνουά που διεξάγεται μία φορά το μήνα στη Θεσσαλονίκη, μπορεί να συμμετάσχει ο οποιοδήποτε έχει όρεξη για… μπαλίτσα και στο τέλος προσφέρεται γεύμα σε όλους. Τι καλύτερο για να έρθεις κοντά με αγνώστους, από λίγο φαγητό και πολλή ποδοσφαιροκουβέντα;

Στην ίδια λογική, ο Τέουμα πηγαίνει μαζί με τους πρόσφυγες στα ελληνική γήπεδα, παρακολουθώντας αγώνες. «Fan matches» τα αποκαλούν, αγώνες για πλάκα (fun) ή για τους φιλάθλους. Διττή η σημασία, μικρή η διαφορά… «Πηγαίνουμε μαζί με τους πρόσφυγες, σε συνεννόηση με τις ομάδες, και παρακολουθούμε αγώνες τους. Είναι ένας τρόπος να αναμειγνύονται με την τοπική κοινωνία και να έρχονται σε επαφή με την αγνότερη μορφή κοινωνικοποίησης», εξηγεί ο Τέουμα.

«Πρόσφατα παρακολουθήσαμε αγώνα του Απόλλωνα Πόντου, ενώ εκτός από ματς του Ηρακλή έχουμε πάει και στο γήπεδο του Αρη. Στα μέλη της Aniko FC έχουν κάνει μεγάλη εντύπωση οι οργανωμένοι και το πάθος των Ελλήνων για το άθλημα». Εξάλλου, το γήπεδο είναι ίσως το μοναδικό μέρος στο οποίο είναι κοινωνικό αποδεκτό να αγκαλιάσεις έναν άγνωστο, συνεπώς οι πρόσφυγες έχουν την ευκαιρία να γίνουν ένα με τους ντόπιους, νιώθοντας τα ίδια συναισθήματα. Να λυπηθούν με τη λύπη τους και να χαρούν με τη χαρά τους.

Aniko στην Ελλάδα

Παρόλα αυτά, πόσο εύκολο είναι να μιλήσεις στη «γλώσσα» τόσων ανθρώπων με διαφορετική (προ)ιστορία; Στην Aniko FC εκπροσωπούνται 25 διαφορετικές εθνικότητες. «Τύποι από τη Συρία, την Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν, την Κούβα, ακόμα ένας κινέζος τουρίστας που είχε μάθει για την προσπάθειά μας, μας βρήκε και ήρθε να μας εμψυχώσει και να παίξει μαζί τους ποδόσφαιρο. Είναι πρωταρχικό όσοι μείνουν στην Ελλάδα, να έχουν μια φυσιολογική ζωή και σκεφτήκαμε ότι το ποδόσφαιρο είναι το τέλειο εργαλείο γιατί δεν έχει σημασία πού βρίσκεσαι στον κόσμο».

Κοινωνικοποίηση στην αγνότερη μορφή της, καθώς άνθρωποι γνωρίζονται, κάνουν φίλους, μαθαίνουν τις ικανότητές τους και, φυσικά γυμνάζονται κάνοντας απλά το χόμπι. Κάτι για να περνούν ευχάριστα την ώρα τους, χωρίς να αγωνιούν για λίγο για το μέλλον τους.

Στην Ελλάδα μπορεί να είναι είμαστε συνηθισμένοι να επικεντρωνόμαστε στην αρνητική χροιά των πραγμάτων, όμως ο Τέουμα τονίζει ότι τα μηνύματα που λαμβάνει από τους Θεσσαλονικείς είναι άκρως θετικά.

«Η αποδοχή από την τοπική κοινωνία είναι καλή, αν και ακόμα μας μαθαίνουν. Στόχος μας είναι κάποια στιγμή αυτή την πρωτοβουλία να την τρέχουν οι ντόπιοι. Ακόμα βέβαια είναι αδύνατο, διότι δεν υπάρχουν οι πόροι και η κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας, λόγω της κρίσης, δεν ευνοεί τον εθελοντισμό. Ελληνες έχουν έρθει και μας έχουν βοηθήσει, όμως δεν τους ήταν εύκολο να συνεχίσουν για μεγάλο διάστημα, κάτι το οποίο είναι πλήρως κατανοητό».

Τη δύσκολη φάση που περνά η Ελλάδα δεν αγνοούν και οι άνθρωποι που βρέθηκαν εδώ εξ’ ανάγκης. «Οι πρόσφυγες καταλαβαίνουν τα προβλήματα των Ελλήνων. Δεν ζητούν ειδική μεταχείριση, αλλά αρμονική συμβίωση. Εχουν ζήσει κάτω υπό πολύ δύσκολες συνθήκες στις πατρίδες τους, επομένως κανένας δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις. Γενικά είναι θετική η αντιμετώπιση που λαμβάνουν από τους ντόπιους. Εξάλλου, πλέον, η Ελλάδα αντιπροσωπεύει το νέο τους σπίτι, εκεί όπου είναι πλέον ασφαλείς από διάφορους κινδύνους».

Ζώντας στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια και μάλιστα βιώνοντας τον παλμό της πόλης μέσω του ποδοσφαίρου, ο Νταν δε θα μπορούσε να μην έχει τη δική του οπτική για το περιστατικό της Τούμπας με τον Ιβάν Σαββίδη. Μια πτυχή του ποδοσφαίρου, πλήρως διαφορετική από τα ιδανικά της Aniko.

«Δεν έχει να κάνει με το ποιος έχει δίκιο ή άδικο, ποιος ευνοήθηκε ή όχι. Η εξέλιξη ενός τόσο σημαντικού αγώνα για το ελληνικό πρωτάθλημα, ήταν θλιβερή και κρίμα. Αυτό που πρέπει όμως να γίνει είναι να χρησιμοποιηθεί αυτό το άσχημο σκηνικό ως αντιπαράδειγμα για να βελτιωθεί το ελληνικό ποδόσφαιρο». Η διαφορετική οπτική κάποιου που κρίνει ανεπηρέαστος από τις δικές μας προσλαμβάνουσες, έχει τη σημασία της.

Αλλωστε, το παράδειγμα ενός «πύργου της Βαβέλ» που γίνεται το μέσο με το οποίο άνθρωποι θα ξεπεράσουν τον βραχνά των διακρίσεων και του ρατσισμού, είναι ενδεικτικό της δύναμης του ποδοσφαίρου. Οπου κι να βρεθούν οι πρόσφυγες της Aniko σε μερικά χρόνια, θα κουβαλούν μαζί τους τις αξίες της ομάδας. Αλληλεγγύη, αγάπη, σεβασμός…

 

Βρείτε και βοηθήστε την Aniko FChttps://www.weareaniko.com

Facebook profile: @weareaniko

To κείμενο δημοσιεύθηκε στη Sportime στο φύλλο του Μ. Σαββάτου 7/4/2018

Αφήστε μια απάντηση

Please enter your comment!
Please enter your name here