Θεοφάνεια: «Ο Ιορδάνης εστράφη εις τα οπίσω» – Ο Χριστός κόντρα στα «ρεύματα» και τη φθορά του θανάτου

«Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω θεασάμενος τὸ πῦρ τῆς Θεότητος σωματικῶς κατερχόμενον καὶ εἰσερχόμενον ἐπ’ αὐτόν». Αυτή η όμορφη φράση περιέχεται στην ευχή του αγιασμού των υδάτων, όπου ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Σωφρόνιος, εμπνέεται από τον στίχο του Προφητάνακτος Δαβίδ: «Ἡ θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν, ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω» (Ψαλμ. ριδ, 3).

Το θαύμα της αναστροφής των υδάτων του Ιορδάνη ποταμού όπου βαπτίστηκε ο Χριστός, είναι μια ακόμα ουράνια υπογραφή για την απαρασάλευτη αλήθεια του Ευαγγελίου. Τα νερά του πιο τιμημένου ποταμού που χαράκωσε ποτέ την επιφάνεια της γης, πηγαίνουν αντίθετα στη φυσική φορά τους κάθε χρόνο στον αγιασμό των υδάτων την ημέρα των Θεοφανείων.

Ο Ιορδάνης εστράφη προς τα οπίσω, γιατί – όπως μας πληροφορεί το φωτισμένο πνεύμα του Χρυσοστόμου – σταματά να εκβάλλει στη Νεκρά Θάλασσα ως σημείο θεολογικό. Η Νεκρά Θάλασσα είναι το ανθρώπινο γένος που επί χιλιετίες πορευόταν στον Άδη. Αλλά με τον ερχομό του Μεσσία Χριστού, ο ποταμός των γενεών ανεστράφη προς τη ζωή και την ανάσταση, έπαψε να γεμίζει την απύθμενη δεξαμενή του θανάτου και ξεκίνησε να αρδεύει τη Βασιλεία των Ουρανών με σεσωσμένες ψυχές.

Ο άνθρωπος σαν άλλος Ιορδάνης «στρέφεται εις τα οπίσω» και με το άγιο βάπτισμα, όταν απεκδύεται τη φθορά του προπατορικού αμαρτήματος και πολιτογραφείται στην άνω Ιερουσαλήμ ως συντεταγμένος πιστός, προορισμένος να κληρονομήσει τα παραδεισένια μεγαλεία της αιώνιας ζωής.

Ο Ιορδάνης στρέφεται εις τα οπίσω και μας θυμίζει τι εστί πραγματική μετάνοια, αφού μόνο η πλήρης μεταστροφή της πορείας μας μπορεί να μας βγάλει σε απάνεμες θάλασσες. Τα νερά ανακατεύονται, και για λίγο τα αντίθετα ρεύματα συγκρούονται και δημιουργούν αναστάτωση, όπως συγκρούεται και το θέλημά μας με το διαρκές κάλεσμα για μετάνοια. Χρειάζεται μια εσωτερική αντιπαράθεση κάθε φορά που πρέπει να στραφούμε πίσω στην πηγή της άφεσης. Χρειάζεται να στρέφουμε αποφασιστικά τα νώτα μας στη «Νεκρά Θάλασσα» των παθών μας.

Ο Ιορδάνης εστράφη προς τα οπίσω γιατί και ο Χριστός είναι «σημείον αντιλεγόμενον» που κινείται κόντρα σε όλα τα πανίσχυρα ρεύματα: ενάντια στον κοσμοκράτορα διάβολο, ενάντια στο κοσμικό φρόνημα, ενάντια στον θάνατο, ενάντια στα είδωλα, ενάντια στις αρχές και τις εξουσίες, ενάντια στον πλούτο, ενάντια σε κάθε λογής υλικό συμφέρον και ματαιοδοξία.

Ακόμη, ο Ιορδάνης στρέφεται προς τα πίσω γιατί ολόκληρη η κτίση σαστίζει μπροστά στη θέα του Κτίστου της, τα στοιχεία της φύσης συστέλλονται από ιερή φρίκη, οι φυσικοί νόμοι κάμπτονται, η πλάση αγάλλεται και εκδηλώνει το γιορτινό της σκίρτημα, τα νερά ευλογούνται και συμμετέχουν στην εξαγιαστική πανήγυρη των Θεοφανείων.

Ο εξαγνισμός στα νερά ποταμών είναι μια πανάρχαια πρακτική που πολλοί λαοί ενέταξαν στις δοξασίες τους και παρατηρείται ως τις μέρες μας. Όμως το θαύμα των Θεοφανείων πιστοποιεί ότι μόνο ο Ιορδάνης φιλοξένησε εντός του τον Αχώρητο Θεό, και μόνο το Μυστήριο της εν Χριστώ βαπτίσεως μπορεί να διώξει τους ρύπους της αμαρτίας και να αστραποβολήσει τον παλαιό άνθρωπο.

Ας σταθούμε κι εμείς νοερά στην όχθη του ευλογημένου Ιορδάνη όπου αντιστρέφεται η φθορά και ξεχειλίζει η αφθαρσία, εκεί που υπερισχύει ο χείμαρρος της Ανάστασης και εκθεμελιώνει όλα τα αρχαία ερείπια του Άδη. Είθε να στραφούμε κι εμείς πίσω στο ύδωρ το ζων, «το αλλόμενον εις ζωήν αιώνιον».