Η στάση του Ισραήλ για τα F35 στην Τουρκία αλλάζει ισορροπίες

Η δήλωση του Ισραηλινού πρέσβη στις ΗΠΑ Γεχιέλ Λάιτερ έπεσε σαν πέτρα στη λίμνη των ισορροπιών της Ανατολικής Μεσογείου επειδή αφορά ένα θέμα που η Άγκυρα θεωρεί θεμέλιο της αμυντικής της στρατηγικής. Ο Λάιτερ υποστήριξε ότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F35 και πρόσθεσε ότι η Ουάσιγκτον θα λάβει την απόφαση της με γνώμονα αυτή την πραγματικότητα. Η προσεκτική διατύπωση άφησε ελάχιστα περιθώρια παρερμηνείας. Η θέση του Ισραήλ κατατίθεται δημόσια σε μια στιγμή όπου η Τουρκία προσπαθεί να αναθερμάνει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ χωρίς όμως να έχει απομακρύνει τον στρατηγικό δεσμό με τα ρωσικά συστήματα S400 που την έθεσαν εκτός του προγράμματος.

Το Ισραήλ βλέπει τα F35 όχι ως ένα απλό οπλικό σύστημα αλλά ως την καρδιά της αεροπορικής του υπεροχής στην περιοχή. Η ενίσχυση ενός γείτονα που διατηρεί ανταγωνιστικές θέσεις σε Συρία Καύκασο και Ανατολική Μεσόγειο θεωρείται κίνηση υψηλού ρίσκου την ώρα που η ισραηλινή στρατηγική βασίζεται σε πρόληψη απειλών πριν αυτές αποκτήσουν επιχειρησιακό βάθος. Ο Λάιτερ μίλησε για τον ρόλο της Τουρκίας στη γεωγραφία της περιοχής όμως φάνηκε καθαρά ότι η ισραηλινή ανησυχία αφορά την πιθανότητα η Άγκυρα να αποκτήσει ξανά πρόσβαση στην τεχνολογία stealth που θα άλλαζε τον αεροπορικό συσχετισμό.

Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε δύσκολη ισορροπία. Θέλουν την Τουρκία κοντά στη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας όμως η παρουσία των S400 δεν επιτρέπει ουσιαστικό περιθώριο επιστροφής στα F35. Η στάση του Ισραήλ λειτουργεί ως επιπλέον βάρος στην αμερικανική απόφαση επειδή το θέμα συνδέεται με το δόγμα αποτροπής που οι ΗΠΑ έχουν χτίσει στην περιοχή.

Η δήλωση του Λάιτερ δείχνει ότι το ζήτημα είναι ανοιχτό αλλά όχι προς την κατεύθυνση που επιθυμεί η Άγκυρα.