Μεγάλη Τετάρτη: Η ταπείνωση μοναδικός δρόμος για τη σωτηρία – Τα σπουδαία μηνύματα του ιερού Νιπτήρος
Παρότι παντοδύναμος Θεός, με το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών ο Χριστός έδειξε πρώτος απ' όλους ότι «ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται»
Σπουδαίας σημασίας γεγονότα μνημονεύει η εκκλησία μας τη Μεγάλη Τετάρτη, καλώντας όλους τους χριστιανούς να βιώσουν τον δρόμο προς τα πάθη του Χριστού. Η ακολουθία του ιερού νιπτήρος, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον Χριστό, είναι ο εφαρμοσμένος λόγος του ευαγγελίου ότι «ο υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι»(Ματθ.10:45).
Ο Ιησούς, καίτοι είναι παντοδύναμος Θεός, έδωσε πρώτος το παράδειγμα ότι για να υψωθεί κάποιος προς τη Βασιλεία του, πρέπει πρώτα να περάσει από τον στενό δρόμο της ταπείνωσης. Ο Κύριος σηκώνεται από το τραπέζι του Μυστικού Δείπνου, ζώνεται το λέντιον (δηλαδή μια πετσέτα) και νίβει τα πόδια όλων των μαθητών του.
Ως μια συμβολική πράξη ουσιαστικής ταπεινοφροσύνης που εξέπληξε τους μαθητές και εγχαράχθηκε στις ψυχές τους. Η εκπληκτική αυτή πράξη ανατρέπει όλα τα δεδομένα και τις στερεοτυπικές ιδέες για την εξουσία. Είναι ακόμη μια επανάσταση στη διδασκαλία του Ιησού. Και αν ο Διδάσκαλος και Κύριος δέχθηκε να ταπεινώσει την ισχύ του, πόσο μάλλον οι χριστιανοί οφείλουν να διακονούν τον πλησίον για να τον αναπαύουν.
Είναι μια ιερή συνθήκη που λειτουργεί σε εξαιρετική αρμονία όταν υπάρχει αγάπη, αφού τότε ο ένας εργάζεται για το συμφέρον του άλλου και τελικά κανείς δεν αδικείται, κανείς δεν επιβάλλεται, αλλά όλοι βγαίνουν ωφελημένοι. Ιδιαίτερη σημασία έχει και ότι ο Χριστός δίδαξε ως νιπτήρας την ταπείνωση στους μαθητές, λίγο πριν τους παραδώσει το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας. Δείχνοντας έτσι ότι μόνο εκείνος που ταπεινώνει το θέλημά του ενώπιον Θεού και ανθρώπων, μπορεί να πλησιάζει το άγιο ποτήριο.
Με το παράδειγμα του ιερού νιπτήρος, ο Χριστός διδάσκει ταυτόχρονα δύο «χρυσές» αρετές: την ταπείνωση και τη φιλανθρωπία. Την πίστη ότι είμαστε ελάχιστοι μπροστά στη δική του αγάπη, αλλά και την πράξη της διακονίας του αδελφού μας. Ο Θεός μας καλεί να τον μιμηθούμε με την άρνηση της υπερηφάνειας μας και με την έμπρακτη βοήθεια.
Μια ταπείνωση που δεν πρέπει να λειτουργεί ως «μηχανική» καταπίεση του εαυτού, αλλά να έχει πηγαίο κίνητρο την αγάπη. Εκείνος που αγαπά δεν υπολογίζει τις θυσίες που κάνει, αφού πάντα θα είναι μηδαμινές μπροστά στη σταυρική θυσία του Χριστού.
