Ο αγωνιστής του 1821 που ζήτησε να φορολογηθούν οι βουλευτές και άναψε φωτιά σε ολόκληρη την Ελληνική κυβέρνηση

Το 1849 η Βουλή μπήκε σε μία από τις πιο φορτισμένες περιόδους της. Το θέμα που άναψε το φιτίλι ήταν μια φαινομενικά απλή πρόταση του Δημήτριου Χατζίσκου. Ζήτησε να φορολογηθούν και οι βουλευτές, όπως όλοι οι υπόλοιποι πολίτες. Η στιγμή ήταν κρίσιμη, επειδή το κράτος είχε οικονομικά προβλήματα και το κοινοβούλιο προσπαθούσε να περάσει μέτρα που είχαν ήδη δημιουργήσει αντίδραση στον κόσμο.

Η αίθουσα φορτίστηκε από την πρώτη κιόλας ημέρα. Βουλευτές που μέχρι τότε δεν είχαν πάρει θέση σε οικονομικά ζητήματα σηκώθηκαν να μιλήσουν. Μερικοί αντέδρασαν αμέσως και είπαν ότι το μέτρο δεν έπρεπε καν να εξεταστεί. Άλλοι υποστήριξαν ότι αν οι πολίτες πλήρωναν φόρους τότε έπρεπε να πληρώνουν και όσοι ψήφιζαν τους νόμους.

Η συζήτηση δεν ολοκληρώθηκε και μεταφέρθηκε για επόμενη συνεδρίαση, αλλά η ένταση δεν είχε μειωθεί.

Η συζήτηση που ξέφυγε από κάθε έλεγχο

Στις επόμενες συνεδριάσεις η ατμόσφαιρα έγινε ακόμη πιο βαριά. Όσοι αντιδρούσαν πιο έντονα έλεγαν πως η διάταξη έπληττε το κύρος του κοινοβουλίου. Κάποιοι μίλησαν για προσπάθεια να στοχοποιηθούν οι βουλευτές την ώρα που το κράτος ζητούσε διαρκώς νέα έσοδα. Άλλοι απάντησαν ότι το κράτος δεν είχε άλλη επιλογή και πως η Βουλή όφειλε να δώσει πρώτη το παράδειγμα. Ο Χατζίσκος προσπαθούσε να κρατήσει την τάξη αλλά κάθε νέα τοποθέτηση άναβε ξανά την αίθουσα. Η συζήτηση διακόπηκε πολλές φορές επειδή οι τόνοι ανέβαιναν. Κάθε φορά που ένας βουλευτής έπαιρνε τον λόγο, άκουγες επιφωνήματα, αντιρρήσεις, αλληλοκατηγορίες για πολιτικές σκοπιμότητες. Ήταν ξεκάθαρο πως η διάταξη είχε αγγίξει ευαίσθητο σημείο.

Η ένταση έφτασε στο αποκορύφωμα όταν ορισμένοι βουλευτές δήλωσαν πως δεν θα δεχθούν ποτέ να ψηφιστεί κάτι που τους περιλάμβανε άμεσα. Αλλοι απάντησαν ότι αυτό είναι ακριβώς το πρόβλημα και πως η Βουλή δεν μπορούσε να λειτουργεί με εξαιρέσεις για τον εαυτό της. Η αίθουσα χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα και κάθε συνεδρίαση γινόταν δυσκολότερη από την προηγούμενη.

Το σημείο όπου η κυβέρνηση δεν άντεξε άλλο

Η κυβέρνηση του Αλέξανδρου Χρηστίδη παρακολουθούσε τις συνεδριάσεις να μετατρέπονται σε διαδοχικές συγκρούσεις. Η κατάσταση ξέφυγε όταν βουλευτές που μέχρι τότε στήριζαν την κυβέρνηση ζήτησαν να αποσυρθεί η διάταξη επειδή η συζήτηση είχε εκτραπεί. Η κυβέρνηση δεν ήθελε να δώσει την εικόνα ότι υποχωρεί, αλλά και δεν μπορούσε να την επιβάλει χωρίς να χάσει κοινοβουλευτική στήριξη. Σε μία από τις πιο έντονες συνεδριάσεις εκείνης της χρονιάς, η συζήτηση διακόπηκε αρκετές φορές επειδή οι τόνοι ανέβηκαν υπερβολικά. Βουλευτές που ζήτησαν να μιλήσουν ξανά προκάλεσαν αντιδράσεις από άλλους που θεωρούσαν ότι η διαδικασία καθυστερούσε σκόπιμα. Εμφανίστηκαν ακόμη και κατηγορίες ότι κάποιοι τραβούσαν τη συζήτηση για να μπλοκάρουν το νομοσχέδιο συνολικά.

Η πίεση έγινε πλέον ασφυκτική. Το οικονομικό νομοσχέδιο δεν μπορούσε να προχωρήσει. Η Βουλή είχε κολλήσει στο άρθρο για τη φορολόγηση των βουλευτών. Η κυβέρνηση βρέθηκε μπροστά σε συνεχείς αντιδράσεις, σε απώλεια ελέγχου και σε πλήρη δυσκολία να συνεχίσει τη νομοθετική διαδικασία.

Λίγο μετά, η κυβέρνηση Χρηστίδη υπέβαλε την παραίτησή της. Στα χρονικά της εποχής η πτώση της κυβέρνησης συνδέεται άμεσα με την ένταση που προκάλεσε η διάταξη του Χατζίσκου.

Το θέμα είχε γίνει το κεντρικό σημείο μιας πολιτικής κρίσης που μεγάλωσε ημέρα με την ημέρα.

Η διαδικασία ολοκληρώθηκε χωρίς να έχει λυθεί το πρόβλημα, αλλά η συζήτηση έμεινε στα αρχεία ως μία από τις πιο έντονες κοινοβουλευτικές αντιπαραθέσεις της δεκαετίας. Η πρόταση του Χατζίσκου κατέγραψε το σημείο όπου η Βουλή διχάστηκε βαθιά και το κράτος βρέθηκε μπροστά σε αλλαγή κυβέρνησης μέσα σε ατμόσφαιρα μεγάλης πίεσης.