Ο Καλός Άνθρωπος του Άουσβιτς, που αθωώθηκε στις δίκες
Ο Χανς Μύνχ, ο «Καλός Άνθρωπος του Άουσβιτς», ήταν ο μοναδικός που αθωώθηκε στις δίκες του 1947. Οι μαρτυρίες επιζώντων αποκάλυψαν πώς προστάτευε κρατουμένους μέσα στο στρατόπεδο θανάτου.
Στα στρατόπεδα θανάτου του Άουσβιτς οι άνθρωποι έμπαιναν σε γραμμές. Στη μια πλευρά οι δυνατοί, στη δουλειά· στην άλλη οι αδύναμοι, στον θάλαμο αερίων. Εκεί, ανάμεσα σε κραυγές, σκυθρωπούς γιατρούς και διοικητές των SS, ξεχώριζε ένας άντρας που αρνήθηκε να σηκώσει το χέρι του για να διαλέξει ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει. Το όνομά του ήταν Χανς Μύνχ.
Γεννημένος το 1911 στη Γερμανία, εκπαιδεύτηκε στην ιατρική και κατέληξε γιατρός των SS. Στο Άουσβιτς διορίστηκε το 1943. Οι εντολές ήταν σαφείς: συμμετοχή στις επιλογές, συνεργασία στα «ιατρικά πειράματα». Όμως, ο Μύνχ αρνήθηκε να υπογράψει τον θάνατο κρατουμένων. Όταν πιέστηκε, έστηνε περίπλοκες φάρσες: δήθεν μικροβιολογικά πειράματα, εξετάσεις χωρίς αποτέλεσμα, έρευνες που έδιναν άλλοθι για να κρατήσει ζωντανούς κρατουμένους.
Οι κρατούμενοι τον θυμούνταν αλλιώς. Ο Λουίς Μίχελς, που έζησε το στρατόπεδο, αφηγείται ότι ο Μύνχ τον προστάτευσε, του έδωσε ακόμη και όπλο για να δραπετεύσει. Άλλοι κατέθεσαν πως ήταν «ο μόνος άνθρωπος με ανθρώπινο πρόσωπο στο Άουσβιτς». Όταν κάποιος βρέθηκε στο ιατρείο του, ήξερε ότι δεν θα προχωρούσε σε σαδιστικά πειράματα.
Μετά την απελευθέρωση, το 1947, ήρθε η ώρα των δικών στην Κρακοβία. Σαράντα γιατροί και αξιωματικοί κάθισαν στο εδώλιο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Σχεδόν όλοι καταδικάστηκαν, αρκετοί οδηγήθηκαν στην αγχόνη. Ο μόνος που αθωώθηκε ήταν ο Μύνχ. Η αίθουσα γέμισε με επιζώντες που στάθηκαν και κατέθεσαν υπέρ του: «Αν ζούμε, είναι γιατί μας βοήθησε».
Αργότερα ο Μύνχ εργάστηκε ξανά ως γιατρός στη Γερμανία. Το 1964 κατέθεσε στις δίκες της Φρανκφούρτης για το Άουσβιτς, αναγνωρίζοντας ανοιχτά τη φρίκη που είχε δει. Δεν υπήρξε ήρωας με την κλασική έννοια. Ήταν ένας άνθρωπος που μέσα στο κέντρο της γενοκτονίας διάλεξε να μη βυθιστεί στο ίδιο αίμα.
Ο χαρακτηρισμός «ο Καλός Άνθρωπος του Άουσβιτς» δεν σβήνει το γεγονός ότι υπήρξε μέλος των SS, ούτε ότι υπηρέτησε σε ένα στρατόπεδο θανάτου. Όμως η ιστορία του δείχνει ότι ακόμα και μέσα στην πιο σκοτεινή μηχανή θανάτου, υπήρχαν στιγμές αντίστασης, πράξεις ανθρωπιάς που έσωσαν ζωές.
Πώς οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν στους Μονόποδες, τα πλάσματα με το ένα πόδι που ζούσαν στην Ινδία
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
