Σήμερα ο ντελιβεράς παλεύει με τις καταιγίδες για λίγα ευρώ και αύριο θα παγώνει ολόκληρη η πλατφόρμα για να μην πάθει ζημιά το πανάκριβο ρομπότ

Κάθε φορά που ξεσπά μια καταιγίδα βλέπεις τους ίδιους ανθρώπους στον δρόμο. Με το σκούτερ βρεγμένο. Με το κράνος να στάζει. Με τα χέρια παγωμένα. Η πλατφόρμα γράφει λειτουργεί κανονικά και αυτό ήταν. Το σύστημα αποφάσισε. Ο άνθρωπος απλώς εκτελεί. Δεν υπάρχει κουμπί παύσης για εκείνον. Υπάρχει μόνο η ανάγκη για δουλειά.

Και το πιο ειρωνικό είναι πως όλοι το ξέρουμε. Όλοι βλέπουμε τους ντελιβεράδες μέσα στη βροχή αλλά κάνουμε πως δεν συμβαίνει τίποτα. Μπαίνει το φαγητό στην εφαρμογή και η σειρά προχωρά. Στην οθόνη βλέπεις έναν δείκτη που κινείται στον χάρτη. Πίσω όμως από αυτόν υπάρχει ένας άνθρωπος που στην πραγματικότητα γλιστράει σε έναν δρόμο που η εφαρμογή τον δείχνει πράσινο.

Η εφαρμογή δεν βλέπει λακκούβες. Δεν βλέπει λάσπες. Δεν βλέπει φορτηγά που περνάνε και τον κάνουν μούσκεμα. Βλέπει απλώς μια απόσταση που πρέπει να καλυφθεί. Και το σύστημα δεν ενδιαφέρεται αν αυτός που την καλύπτει είναι κουρασμένος ή φοβισμένος. Το μόνο που νοιάζει είναι να φτάσει η παραγγελία. Εδώ αρχίζει το πρόβλημα. Η λογική του συστήματος λέει ότι ο άνθρωπος είναι διαθέσιμος. Άρα πρέπει να δουλεύει. Δεν έχει σημασία αν η πόλη έχει μετατραπεί σε ποτάμι. Η πλατφόρμα συνεχίζει. Και επειδή οι ντελιβεράδες το ξέρουν, βγαίνουν. Γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή. Κι όταν δεν έχεις επιλογή δεν λέγεται ελευθερία. Λέγεται ανάγκη.

Και έτσι φτάνουμε στο μέλλον. Όλοι μιλούν για τα ρομπότ που θα κάνουν τις παραδόσεις. Θα είναι πιο γρήγορα. Πιο ακριβή. Πιο προβλέψιμα. Το βασικό όμως δεν το λένε φωναχτά. Θα είναι πιο ακριβά. Θα κοστίζουν πολύ. Και επειδή θα κοστίζουν πολύ, θα προστατεύονται πολύ.

Φαντάσου μια μέρα με καταιγίδα στο μέλλον. Η πλατφόρμα δεν θα γράφει λειτουργεί κανονικά. Θα γράφει προσωρινή παύση λόγω καιρού. Όχι επειδή ξαφνικά αποκτήσαμε ευαισθησία. Αλλά επειδή δεν θέλουμε να χαλάσει το ρομπότ. Ένα ρομπότ που κοστίζει μια περιουσία και πρέπει να μείνει στεγνό. Σήμερα το άτομο που ρισκάρει μέσα στην καταιγίδα είναι φθηνό. Είναι ένας εργαζόμενος με χαμηλό κόστος. Στο μέλλον το μηχάνημα θα είναι ακριβό και γι αυτό θα σταματά η λειτουργία. Όχι για λόγους ηθικούς. Αλλά γιατί το ρομπότ είναι περιουσιακό στοιχείο που πρέπει να διαφυλαχθεί.

Και τότε θα γίνει ξεκάθαρο κάτι που τώρα το προσπερνάμε εύκολα. Ο άνθρωπος δεν θεωρήθηκε ποτέ πολύτιμος. Αντιμετωπίστηκε σαν μέρος της ροής. Σαν ένας κρίκος που πρέπει να λειτουργεί χωρίς να χαλάει τη σειρά. Και αν χαλάσει η σειρά, θεωρείται ότι φταίει αυτός. Όχι το σύστημα.

Είναι σκληρό να το λες αλλά πρέπει. Οι εταιρείες μπορούν να χάσουν έναν εργαζόμενο. Δεν μπορούν όμως να χάσουν ένα ρομπότ που αξίζει χιλιάδες. Κι αυτό εξηγεί γιατί στο μέλλον θα σταματούν οι παραδόσεις από την πρώτη σταγόνα ενώ σήμερα οι άνθρωποι θα αδειάζουν μπότες από νερά και θα συνεχίζουν τη βάρδια τους σαν να είναι φυσιολογικό .Και κάπου εδώ μπαίνει το ηθικό κομμάτι. Τι σημαίνει τελικά αξία στη δουλειά. Σημαίνει να σε βλέπουν σαν άνθρωπο ή σαν εργαλείο. Σήμερα το σύστημα βλέπει τον ντελιβερά σαν εργαλείο που απλώς δουλεύει. Στο μέλλον θα βλέπει το ρομπότ σαν εργαλείο που πρέπει να το προσέχουν. Το παράλογο είναι ότι το μηχάνημα θα παίρνει πιο πολλή προστασία από όση πήρε ποτέ ο άνθρωπος.

Όταν το σκεφτείς λίγο, θυμώνεις. Γιατί καταλαβαίνεις ότι ο καιρός δεν ήταν ποτέ το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι η ασφάλεια του ανθρώπου δεν θεωρήθηκε προϋπόθεση για τη λειτουργία της πλατφόρμας. Αντίθετα η ασφάλεια του ρομπότ θα γίνει βασικός όρος. Ο άνθρωπος δεν μπήκε ποτέ σε αυτή τη συζήτηση.

Και κάτι ακόμα πιο δύσκολο. Όσο πιο πολύ μπαίνει η τεχνολογία στη δουλειά τόσο πιο πολύ το σύστημα μας δείχνει τι πραγματικά θεωρεί σημαντικό. Αν κάτι έχει αξία επειδή έχει τιμή αγοράς θα προστατευτεί. Αν κάτι είναι άνθρωπος χωρίς τιμή αγοράς δεν θα μπει ποτέ στο ίδιο επίπεδο. Αυτό δεν είναι τεχνολογικό πρόβλημα. Είναι κοινωνικό. Είναι ηθικό.

Αν κάποτε γίνει ένα ατύχημα με ρομπότ θα πέσουν όλοι πάνω του για να μάθουν τι συνέβη. Θα γίνει έρευνα. Θα μπουν μέτρα. Θα προστεθούν διαδικασίες. Όταν συμβαίνει ατύχημα με άνθρωπο τι γίνεται. Μια ανακοίνωση. Μια συγγνώμη. Ένα μήνυμα στη μνήμη του. Και στο τέλος το σύστημα συνεχίζει σαν να μην έγινε τίποτα. Και αυτό πονάει πιο πολύ. Γιατί δείχνει ότι δεν υπήρχε ποτέ πραγματική μέριμνα. Υπήρχε μόνο ανάγκη να συνεχιστεί η λειτουργία. Ο άνθρωπος δεν θεωρήθηκε ποτέ κρίσιμος. Το ρομπότ θα θεωρηθεί κρίσιμο. Αυτό μόνο του λέει πολλά.

Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς πρέπει να δούμε ότι το μέλλον με ρομπότ δεν μας απειλεί. Μας εκθέτει. Δεν δείχνει τι θα γίνει μετά. Δείχνει τι δεν κάναμε πριν. Δεν προστατέψαμε τους ανθρώπους. Δεν φτιάξαμε κανόνες για να σταματά η εργασία σε ακραίο καιρό. Δεν φτιάξαμε συνθήκες που να σέβονται τη ζωή. Και όταν εμφανιστεί το ρομπότ θα φανούν όλα αυτά με τρόπο που δεν θα μπορούμε πια να κρύψουμε.

Και τότε ίσως καταλάβουμε κάτι πολύ απλό. Ο άνθρωπος είχε ανάγκες. Είχε φόβους. Είχε σώμα. Είχε κούραση. Και εμείς το ξεπεράσαμε σαν να μη σημαίνει τίποτα. Το ρομπότ δεν θα έχει τίποτα από αυτά και παρόλα αυτά θα το προσέχουμε περισσότερο. Γιατί κοστίζει. Αυτό είναι όλο. Η τιμή του θα του δώσει αξία που ο άνθρωπος δεν πήρε ποτέ.