Κώστας Μπαλαχούτης: Γενοκτονία & Ξεριζωμός!

Η 19η Μαΐου έχει ψηφιστεί από τη Βουλή των Ελλήνων ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».

Ένα προμελετημένο έγκλημα, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων εκτέλεσε με τέτοια απάνθρωπη συστηματικότητα που ξεπέρασε ακόμη και το αρχικό πλάνο των Ευρωπαίων συμμάχων και φίλων τους που το εμπνεύστηκαν.

Άπονοι καιροί σαν ναυαγός από παιδί!

Το έγραψα γιατί το θέμα του «Ξεριζωμού» με καίει από παιδάκι, μέσα από τις μαρτυρίες της γιαγιάς και των συγγενών μου που βίωσαν το δράμα της Καταστροφής και του Διωγμού από τη Μικρά Ασία και των τραγικών στιγμών που ακολούθησαν.

Τη μουσική υπέγραψε ο Χρήστος Παπαδόπουλος και το ερμήνευσαν ο Πόντιος λυράρης και τελάλης Αλέξανδρος Παρχαρίδης και ο Κρητίκαρος Βασίλης Σκουλάς.

Άπονοι καιροί αυτή η γη έχει φωνή!

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αναφέρεται σε σφαγές και εκτοπισμούς κατά την περίοδο 1914-1923. Εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή περίπου 350.000 ανθρώπων μας.

Ότι πιο απάνθρωπο υπάρχει στην πλάση, συνέβη σε αυτούς. Ξεριζωμός, κακουχίες, βασανιστήρια, εξευτελισμοί, πείνα, δίψα, καταναγκαστικά έργα, στρατόπεδα θανάτου.

Όσοι απέμειναν κατέφυγαν στον Άνω Πόντο (στην ΕΣΣΔ) και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, στην Ελλάδα. Μέσα από τον κύκλο τραγουδιών «Ξεριζωμός», όπου υπέγραψα τους στίχους, έκανα τη δική μου αναφορά στα «χρέη της καρδιάς».

Η μνήμη είναι η μόνη περιουσία μας.

Και γι’ αυτούς που φεύγουν και γι’ αυτούς που μένουν.

Δεν μπορεί να μας την κλέψει κανείς. Στο δίσκο αυτό πέρα από το «Φίλα με» που τραγούδησε ο Σταμάτης Κραουνάκης και το «Χωρισμός στην προκυμαία» με την Γιώτα Νέγκα, που έγιναν γνωστά, υπάρχει και ένα τραγούδι, που ερμηνεύει ο πηγαίος Πόντιος Δημήτρης Καρασαββίδης.

Τίτλος του «Κορίτσι προσφυγόπουλο»:

Και που να βρεις καρδιά Θεό
Να κλάψει για χαμένους
Ο κόσμος έγινε Θεριό
Για τους Ξεριζωμένους

Πριν από λίγο σχετικά καιρό, ο Παπαδόπουλος μου ζήτησε να γράψω στίχους για μια σειρά που ετοίμαζε ο Μανουσάκης. Μου είπε πως σχετίζονταν με τη Γενοκτονία, και θα λέγεται «Το Κόκκινο Ποτάμι», βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Χάρη Τσιρκινίδη.

Δεν χρειάστηκε να πούμε περισσότερα, με το Χρήστο, συνεννοούμαστε πλέον με «κλειστά τα μάτια».

Με παίδεψε όμως, κι ήταν για καλό… Κι ο Μανούσος με τις πινελιές του με βοήθησε. Κι η Ελεωνόρα Ζουγανέλη ερμήνευσε το λόγο όπως του ταίριαζε…

Η ζωή μας όλη ένας ποταμός
Αλλιώτικος Θεός που μας χωρίζει
Μία όχθη εδώ στην άλλη το θεριό
Σαν δάκρυ στο καιρό που με ορίζει

Η σειρά γνώρισε αμέσως την «αγκαλιά» του κόσμου. Πως μπορεί να ξεχάσεις! Ακόμη κι όσοι δεν έχουν «ρίζες» τέτοιες, πως να μην ραγίσουν;

Οι μαρτυρίες που ξεχειλίζουν το δράμα ενός μεγάλου κομματιού του λαού μας, είναι το «κεράκι» στις ψυχές που βρίσκονται γύρω
μας, η δικαίωση που τις λυτρώνει αλλά κι ο δικός μας φάρος.

Δεν μπορείς να βαδίζεις μπροστά δίχως να γνωρίζει το χτες. Είσαι χαμένος από χέρι… «Για να μην ξεχνώ, θυμάμαι…» όπως έγραψα σε ένα άλλο τραγούδι σε μουσική του Κώστα Αγέρη που ερμήνευσαν ο Αντώνης Ρέμος με τη Μελίνα Ασλανίδου.

Την ώρα που «σκαλίζω» αυτές τις γραμμές ακούω τον Καζαντζίδη να τραγουδά τη «ράτσα» του κι ανταριάζει αλλά και γιατρεύεται μαζί η καρδιά μου. Έχει κάνει δισκάρες με Ποντιακό ρεπερτόριο ο Στέλιος.

Και κλασικές και επίκαιρες:

Πατρίδα μ αραεύω σε
Άμον καταραμένος
Σα ξένα είμαι Έλληνας
Και σην Ελλάδαν ξένος