Τι έχει η δεύτερη Μόνα Λίζα που δεν είχε η πρώτη; Γιατί υπάρχουν δύο;

Όταν κάποιος σκέφτεται τη Μόνα Λίζα, φέρνει στο νου το αινιγματικό της χαμόγελο και τη μαγευτική ματιά της. Όμως, λίγοι γνωρίζουν ότι υπάρχει και δεύτερος πίνακας, που θεωρείται το πιο παλιό αντίγραφο του αριστουργήματος του Λεονάρντο ντα Βίντσι. Το έργο αυτό ανακαλύφθηκε στο Μουσείο ντελ Πράδο στη Μαδρίτη και έχει μια ιστορία που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για την πιο διάσημη γυναίκα της τέχνης.

Η δεύτερη Μόνα Λίζα και το μυστήριο της προέλευσής της
Για πολλά χρόνια, το αντίγραφο του Πράδο θεωρούνταν μία απλή αναπαραγωγή, χωρίς ιδιαίτερη σημασία. Όμως, όταν οι συντηρητές του μουσείου αποφάσισαν να το καθαρίσουν, ανακάλυψαν κάτι εκπληκτικό. Κάτω από την επιφάνεια του σκούρου βερνικιού κρυβόταν μια Μόνα Λίζα με πιο φωτεινά χρώματα και λεπτομέρειες που έλειπαν από τον αυθεντικό πίνακα. Η έρευνα έδειξε ότι αυτό το έργο δεν ήταν μια απλή απομίμηση, αλλά πιθανότατα δημιουργήθηκε ταυτόχρονα με το αυθεντικό έργο του Λεονάρντο, μέσα στο εργαστήριό του.

Ο πιθανότερος δημιουργός του αντιγράφου ήταν ένας από τους μαθητές του Ντα Βίντσι, με επικρατέστερο τον Φραντσέσκο Μέλτσι. Ο Μέλτσι, ένας από τους πιο πιστούς μαθητές του δασκάλου, εργαζόταν δίπλα του και ακολουθούσε τις ίδιες τεχνικές. Η θεωρία είναι πως ζωγράφιζε το αντίγραφό του παράλληλα με τον αυθεντικό πίνακα, προσπαθώντας να μιμηθεί την τεχνική του Ντα Βίντσι.

Τι έχει το δεύτερο έργο που δεν έχει το πρώτο;
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της δεύτερης Μόνα Λίζα είναι ότι η εικονιζόμενη μοιάζει νεότερη, σε σχέση με το πιο μυστηριώδες και ώριμο πρόσωπο της κλασικής Τζοκόντας. Επιπλέον, το αντίγραφο περιέχει φρύδια, τα οποία απουσιάζουν εντελώς από την αυθεντική Μόνα Λίζα του Λούβρου.

Η ανάλυση με υπέρυθρες ακτίνες αποκάλυψε ότι η διαφορετική απόδοση του προσώπου, οι πιο καθαρές λεπτομέρειες και η απουσία της διάσημης “sfumato” τεχνικής του Λεονάρντο κάνουν τον πίνακα μια διαφορετική εκδοχή του ίδιου προσώπου. Κάποιοι ειδικοί πιστεύουν ότι ίσως αυτή η εκδοχή είναι πιο κοντά στη ρεαλιστική εικόνα της πραγματικής γυναίκας που πόζαρε.

Γιατί υπάρχουν δύο Μόνα Λίζα;
Το γεγονός ότι το αντίγραφο δημιουργήθηκε την ίδια χρονική περίοδο με το αυθεντικό, σημαίνει ότι ο Λεονάρντο δεν δούλευε μόνος του, αλλά είχε τους μαθητές του να εξασκούνται και να δημιουργούν παρόμοιες εκδοχές. Αυτό το εύρημα ενισχύει την άποψη ότι η Μόνα Λίζα ήταν ένα έργο που μελετήθηκε, αναπαράχθηκε και εξελίχθηκε μέσα στο εργαστήριο του μεγάλου δασκάλου.

Το ερώτημα παραμένει: Ποιο από τα δύο πορτρέτα είναι πιο κοντά στην αληθινή μορφή της Μόνα Λίζα; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα, αλλά η ύπαρξη της δεύτερης εκδοχής δίνει νέα διάσταση στο μυστήριο της πιο διάσημης γυναίκας στην ιστορία της τέχνης.