Κινδυνεύει η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη απο τις μεγάλες τρύπες στους δρόμους που καταπίνουν αυτοκίνητα;

Οι εικόνες είναι σοκαριστικές. Ένα ολόκληρο τμήμα του δρόμου εξαφανίζεται σε δευτερόλεπτα, παρασύροντας αυτοκίνητα, πεζούς και οτιδήποτε βρίσκεται πάνω του. Αυτά τα ξαφνικά χάσματα, γνωστά ως “καταβόθρες” ή “sinkholes”, δεν είναι σκηνές από ταινία καταστροφής – συμβαίνουν πραγματικά, ακόμη και σε μεγάλες πόλεις. Αλλά πως δημιουργούνται αυτές οι τρύπες που καταπίνουν τα πάντα; Και κυρίως, είναι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη σε κίνδυνο;

Η γη κάτω από τα πόδια μας δεν είναι τόσο σταθερή όσο νομίζουμε. Σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχουν υπόγειες κοιλότητες που δημιουργούνται με φυσικό ή τεχνητό τρόπο. Το νερό παίζει τον πιο καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία τους. Όταν υπόγεια ύδατα διαβρώνουν το έδαφος, κυρίως σε περιοχές με ασβεστολιθικά ή γύψινα πετρώματα, σχηματίζουν κρυφές σπηλιές που με τον καιρό μεγαλώνουν. Όταν το έδαφος δεν μπορεί πλέον να αντέξει το βάρος του δρόμου και των κατασκευών από πάνω, τότε ξαφνικά καταρρέει, δημιουργώντας μια τεράστια τρύπα.

Αλλά δεν είναι μόνο η φύση υπεύθυνη για αυτά τα επικίνδυνα χάσματα. Ο άνθρωπος έχει συμβάλει στην επιδείνωση του φαινομένου. Η ανεξέλεγκτη κατασκευή δρόμων και κτιρίων χωρίς κατάλληλες γεωλογικές μελέτες, τα υπόγεια έργα, οι σπασμένοι αγωγοί ύδρευσης και η ανεπαρκής αποστράγγιση των ομβρίων υδάτων μπορούν να προκαλέσουν υποχώρηση του εδάφους και να οδηγήσουν σε ξαφνικές καταβόθρες μέσα σε πόλεις.

Στην Ελλάδα, αν και δεν έχουν αναφερθεί μεγάλες καταστροφικές καταβόθρες στις πόλεις, υπάρχουν περιοχές που θεωρούνται ευάλωτες. Η Αθήνα, χτισμένη πάνω σε πολλές φυσικές ρηγματώσεις και παλιά ρέματα που έχουν μπαζωθεί, έχει υποστεί μικρές υποχωρήσεις δρόμων. Στη Θεσσαλονίκη, η παρουσία υπόγειων υδάτων και η μακροχρόνια διάβρωση του εδάφους σε κάποιες συνοικίες αυξάνει τον κίνδυνο.

Η λύση είναι η σωστή γεωλογική χαρτογράφηση των αστικών περιοχών, η ενίσχυση των υποδομών και η τακτική συντήρηση των υπόγειων αγωγών. Οι καταβόθρες δεν είναι απλά ένα τυχαίο φυσικό φαινόμενο – είναι και αποτέλεσμα της ανθρώπινης αδιαφορίας.