Τι είναι ο κερατόλιθος;

Ο κερατόλιθος είναι ένας από τους πιο ιδιαίτερους και ανθεκτικούς ιζηματογενείς βράχους, με ιστορία που χάνεται στα βάθη του γεωλογικού χρόνου. Ανήκει στην κατηγορία των χημικών ιζηματογενών πετρωμάτων και αποτελείται κυρίως από μικροσκοπικούς κρυστάλλους χαλαζία, δίνοντας του την εκπληκτική σκληρότητα που τον χαρακτηρίζει. Ο τρόπος σχηματισμού του είναι άκρως εντυπωσιακός, καθώς προέρχεται από τη σταδιακή αποθέση διοξειδίου του πυριτίου μέσα σε ιζήματα που κάποτε βρίσκονταν στον βυθό των ωκεανών. Το αποτέλεσμα είναι ένας πέτρωμα σχεδόν εξίσου σκληρό με τον γρανίτη, με μια στιλπνή, σχεδόν γυάλινη υφή.

Αυτό που κάνει τον κερατόλιθο τόσο ξεχωριστό είναι η πολυμορφία του. Μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορα χρώματα, από μαύρο και γκρι μέχρι κόκκινο και καφέ, ανάλογα με τις ακαθαρσίες και τα ιχνοστοιχεία που περιέχει. Οι πρώτοι άνθρωποι αντιλήφθηκαν την αξία του πολύ νωρίς στην προϊστορία, χρησιμοποιώντας τον για την κατασκευή αιχμηρών εργαλείων, όπως μαχαίρια, ξέστρα και αιχμές βελών. Χάρη στη λεπτή, αλλά πολύ κοφτερή κόψη του, ήταν το ιδανικό υλικό για εργαλεία κυνηγιού και επιβίωσης.

Η σημασία του κερατόλιθου δεν περιορίστηκε όμως στην προϊστορία. Στον Μεσαίωνα χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή τροχών ακονίσματος, ενώ στις μέρες μας είναι ένα από τα πιο δημοφιλή πετρώματα στην παλαιοντολογία, καθώς λόγω της χημικής του σταθερότητας μπορεί να διατηρήσει απολιθώματα σε εξαιρετική κατάσταση. Πολλά από τα εντυπωσιακότερα απολιθώματα δεινοσαύρων και θαλάσσιων οργανισμών έχουν βρεθεί μέσα σε στρώματα κερατόλιθου, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες που δεν θα είχαν διασωθεί σε άλλα πετρώματα.

Η εξόρυξη του κερατόλιθου συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, κυρίως για βιομηχανική χρήση. Οι εξαιρετικά ανθεκτικές του ιδιότητες τον καθιστούν πολύτιμο για την παραγωγή τριβοφόρων υλικών, όπως λειαντικά και γυαλόχαρτα, ενώ χρησιμοποιείται επίσης στην κεραμική και την παραγωγή ειδικών τύπων σκυροδέματος. Παρότι δεν είναι πολύ γνωστός στο ευρύ κοινό, ο κερατόλιθος αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και πολυχρησιμοποιημένα πετρώματα στην ανθρώπινη ιστορία, συνδέοντας το μακρινό παρελθόν με το παρόν.