Ο απατεώνας καλλιτέχνης που ξεγέλασε ακόμα και το δεξί χέρι του Χίτλερ. Αναγκάστηκε να ομολογήσει και έγινε εθνικός ήρωας

Στον κόσμο της τέχνης, λίγες ιστορίες είναι τόσο εντυπωσιακές όσο αυτή του Han van Meegeren, του ανθρώπου που κατάφερε να ξεγελάσει τους μεγαλύτερους ειδικούς, συλλέκτες και ακόμα και τους Ναζί. Όταν τελικά αποκαλύφθηκε η απάτη του, αντί να τιμωρηθεί, ανακηρύχθηκε εθνικός ήρωας στην Ολλανδία.

Ο Van Meegeren ήταν ένας Ολλανδός ζωγράφος που, αν και ταλαντούχος, δεν κατάφερε να αποκτήσει φήμη για τα δικά του έργα. Αντιθέτως, ειδικεύτηκε στο να δημιουργεί πλαστά έργα τέχνης, καταφέρνοντας να αναπαράγει με απίστευτη ακρίβεια το ύφος του μεγάλου Ολλανδού ζωγράφου Γιοχάνες Βερμέερ. Στη δεκαετία του 1930, η τέχνη του Βερμέερ ήταν εξαιρετικά σπάνια, καθώς υπήρχαν μόλις 35 γνωστοί πίνακές του, αφήνοντας περιθώρια για την πιθανότητα ανακάλυψης νέων αριστουργημάτων.

Ο Van Meegeren εκμεταλλεύτηκε αυτή τη φήμη και δημιούργησε “χαμένα έργα” του Βερμέερ, χρησιμοποιώντας παλιά υλικά και εφαρμόζοντας μια πρωτοποριακή τεχνική παλαίωσης με βακελίτη και θερμότητα. Οι ειδικοί της εποχής πείστηκαν πλήρως ότι είχαν ανακαλυφθεί αυθεντικοί πίνακες του Βερμέερ, και τα έργα του πωλήθηκαν για τεράστια ποσά.

Η μεγαλύτερη απάτη του όμως, ήρθε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ένας από τους πίνακές του πωλήθηκε σε κανέναν άλλο από τον Χέρμαν Γκέρινγκ, το δεξί χέρι του Χίτλερ και φανατικό συλλέκτη τέχνης. Ο Γκέρινγκ πλήρωσε τεράστια ποσά για έναν “αυθεντικό” Βερμέερ, χωρίς να γνωρίζει ότι ήταν πλαστός.

Μετά τον πόλεμο, ο Van Meegeren συνελήφθη με την κατηγορία της προδοσίας, καθώς θεωρήθηκε ότι είχε πουλήσει πολιτιστικούς θησαυρούς της Ολλανδίας στους Ναζί. Αντιμέτωπος με την πιθανότητα εκτέλεσης, έκανε μια απίστευτη κίνηση: ομολόγησε ότι όλα τα έργα ήταν ψεύτικα και ότι είχε εξαπατήσει τους Ναζί.

Για να αποδείξει τους ισχυρισμούς του, του έδωσαν καμβά και χρώματα στη φυλακή και του ζήτησαν να δημιουργήσει ακόμα έναν “Βερμέερ” μπροστά σε ειδικούς. Όταν το πέτυχε, η κατηγορία για προδοσία κατέρρευσε. Αντί να θεωρηθεί εγκληματίας, έγινε εθνικός ήρωας, καθώς είχε κοροϊδέψει τον Γκέρινγκ και τον ίδιο τον Χίτλερ.

Η ιστορία του Van Meegeren παραμένει μία από τις πιο συναρπαστικές απάτες στην ιστορία της τέχνης, αποδεικνύοντας ότι με αρκετή δεξιοτεχνία και θράσος, ένας άνθρωπος μπορεί να ξεγελάσει ακόμα και τους πιο ισχυρούς του κόσμου.