Όταν μάζευαν τους νεκρούς του Τιτανικού, κράτησαν μόνο τους πλούσιους. Τι έκαναν με τους φτωχούς νεκρούς;

Στις 15 Απριλίου 1912, ο Τιτανικός βυθίστηκε στα παγωμένα νερά του Ατλαντικού και μαζί του χάθηκαν πάνω από 1.500 ψυχές. Οι εικόνες των σωστικών λέμβων και των επιζώντων είναι χαραγμένες στη μνήμη της ανθρωπότητας. Λιγότερο γνωστή, όμως, είναι η ανατριχιαστική ιστορία της περισυλλογής των νεκρών. Όχι για το μέγεθος της τραγωδίας, αλλά για τον κυνικό διαχωρισμό των πτωμάτων. Όταν το καναδικό πλοίο CS Mackay-Bennett έφτασε στο σημείο της καταστροφής, κουβαλούσε φορμόλη, φέρετρα και πάγο. Όχι αρκετά για όλους. Κάποιοι θα γύριζαν πίσω. Άλλοι, όχι.

Η εντολή ήταν απλή και αμείλικτη: κρατήστε τους πλούσιους. Όσοι φορούσαν ακριβά ρούχα, είχαν κοσμήματα ή χαρτιά αναγνώρισης, μουμιοποιούνταν, καταγράφονταν και ετοιμάζονταν για επιστροφή. Όσοι βρίσκονταν στην τρίτη θέση — μετανάστες, εργάτες, οικογένειες που έψαχναν μια καλύτερη τύχη στην Αμερική — θεωρήθηκαν “χωρίς αξία”. Δεν υπήρχε φορμόλη για εκείνους. Δεν υπήρχε πάγος, ούτε φέρετρα. Τα πτώματά τους τα επέστρεφαν στη θάλασσα, στα ίδια παγωμένα νερά που τους είχαν σκοτώσει.

Ο πρώτος αξιωματικός του Mackay-Bennett το κατέγραψε με κάθε λεπτομέρεια. Όταν οι αριθμοί άρχισαν να μην βγαίνουν, όταν οι νεκροί ήταν περισσότεροι απ’ ό,τι μπορούσε να αντέξει το πλοίο, ο “διαχωρισμός” έγινε πολιτική. Οι πρώτης θέσης είχαν συγγενείς με επιρροή, δικηγόρους και περιουσίες. Οι φτωχοί, όχι. Ένα νεκρό παιδί της τρίτης θέσης, χωρίς χαρτιά, ετάφη επί τόπου — η σορός του δεν είχε “αξία” για το νομικό σύστημα.

Μόνο 306 σώματα περισυνελέγησαν τελικά. Πάνω από 1.000 είτε δεν βρέθηκαν ποτέ είτε, αν βρέθηκαν, πετάχτηκαν πίσω στη θάλασσα με έναν σάκο από καραβόπανο και μια πέτρα δεμένη στα πόδια. Ήταν οι ξεχασμένοι του Τιτανικού. Οι αόρατοι. Εκείνοι που ούτε καν νεκροί δεν μπόρεσαν να έχουν ένα φέρετρο ή έναν σταυρό με το όνομά τους.

Ακόμα και στον θάνατο, ο Τιτανικός διατήρησε τα κοινωνικά του όρια. Οι πλούσιοι κατέβηκαν στον πάγο. Οι φτωχοί, στον βυθό.