Πως ζούσαν στο Αμπου Ντάμπι πριν τα πετρέλαια και τα πλούτη; Οι δύτες που σφράγιζαν τη μύτη τους με κερι

Πριν τα ουρανοξύστες, τα malls και τις λιμουζίνες, το Άμπου Ντάμπι ήταν μια παράκτια πολιτεία με αμμόλοφους, ανελέητο ήλιο και ένα μόνο πολύτιμο αγαθό: τα μαργαριτάρια. Από τις αρχές του 18ου αιώνα και μέχρι τα μέσα του 20ού, οι κάτοικοι ζούσαν σχεδόν αποκλειστικά από το εμπόριό τους. Δεν υπήρχε ούτε τουρισμός, ούτε εξαγωγή πετρελαίου. Υπήρχε μόνο η θάλασσα και η αναζήτηση του τέλειου μαργαριταριού.

Οι δύτες, γνωστοί ως “ghawwas”, ξεκινούσαν το πρωί με μια ξύλινη βάρκα και επέστρεφαν μόνο όταν έδυε ο ήλιος. Δεν είχαν μπουκάλες ή φιάλες. Είχαν ένα σκοινί, μια πέτρα για να κατέβουν στον βυθό και το ίδιο τους το κουράγιο. Κατέβαιναν 40-50 φορές τη μέρα σε βάθη έως και 20 μέτρα, κρατώντας την αναπνοή τους για πάνω από 90 δευτερόλεπτα. Η μύτη τους ήταν σφραγισμένη με κερί ή με κλιπ από χελώνα, για να αποφεύγουν την εισροή αλατόνερου.

Μόλις έφταναν στον βυθό, είχαν λίγα μόνο δευτερόλεπτα για να ψαχουλέψουν τον πυθμένα. Οι όστρακες που συνέλεγαν δεν άνοιγαν επιτόπου. Τους μάζευαν, τους φόρτωναν πίσω στη βάρκα και στο τέλος της μέρας τους άνοιγαν όλους μαζί. Τις περισσότερες φορές δεν έβρισκαν τίποτα. Ίσως ένα κάθε τριάντα όστρακα να είχε μαργαριτάρι. Και σπάνια ήταν της ποιότητας που θα έπιανε καλή τιμή.

Το εμπόριο ήταν αυστηρά οργανωμένο. Υπήρχε ο καπετάνιος της βάρκας, ο δύτης, ο βοηθός του (που τραβούσε το σκοινί όταν τελείωνε ο χρόνος), ο μεσίτης και ο αγοραστής. Όλοι περίμεναν το μερίδιό τους, εκτός από τον ίδιο τον δύτη που συνήθως έπαιρνε τα λιγότερα. Αν και ο πιο εκτεθειμένος και καταπονημένος, ήταν ο τελευταίος στην αλυσίδα της αμοιβής.

Ο κίνδυνος ήταν τεράστιος. Αν δεν τον ανέβαζαν εγκαίρως, μπορούσε να πνιγεί. Αν δεν έκλεινε καλά η μύτη, μπορούσε να πάθει λοίμωξη. Οι περισσότεροι είχαν μόνιμες βλάβες στα τύμπανα και στα πνευμόνια τους. Πολλοί πέθαιναν νέοι, όχι από τα βάθη αλλά από την εξάντληση και τις επιπλοκές των καταδύσεων χωρίς εξοπλισμό.

Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, η Αραβική Χερσόνησος παρήγαγε τα περισσότερα φυσικά μαργαριτάρια του κόσμου. Το Τόκιο και η Μουμπάι, οι δύο μεγαλύτεροι πελάτες, πλήρωναν υπέρογκα ποσά. Όμως όλα άλλαξαν όταν στην Ιαπωνία δημιουργήθηκαν τα πρώτα καλλιεργημένα μαργαριτάρια. Ήταν φθηνότερα, πιο εύκολα στη διανομή και πιο σταθερά σε ποιότητα. Η αγορά της φυσικής συλλογής κατέρρευσε. Και μαζί της, ένα επάγγελμα αιώνων.

Το Άμπου Ντάμπι έμεινε για λίγο καιρό χωρίς κανένα οικονομικό στήριγμα. Κι έπειτα ήρθε το πετρέλαιο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 άρχισαν οι πρώτες εξαγωγές. Οι βάρκες των μαργαριταριών έσβησαν σιγά-σιγά. Όσοι ζούσαν από τη θάλασσα γύρισαν την πλάτη τους σε αυτήν. Η νέα πηγή πλούτου είχε βρεθεί στα έγκατα της γης.