Οι τάφοι που ενώνονται με δυο χεράκια που πιάνει το ένα το άλλο πάνω από έναν τοίχο

Στην πόλη Roermond της Ολλανδίας υπάρχει ένα παλιό κοιμητήριο, το Oude Kerkhof. Χωρίζεται στα δύο: από τη μια πλευρά είναι οι Καθολικοί, από την άλλη οι Προτεστάντες. Και στη μέση, ένας τοίχος από πέτρα. Όχι ψηλός, αλλά αρκετός για να κρατήσει χώρια ακόμα και τους νεκρούς. Σ’ εκείνο ακριβώς το σημείο, όπου ενώνονται τα δύο κομμάτια του νεκροταφείου, βρίσκονται δύο τάφοι. Όχι δίπλα-δίπλα. Ο καθένας στη μεριά του. Κι όμως, έχουν κάτι κοινό. Στο πάνω μέρος, ακριβώς πάνω από τον τοίχο, δυο χεράκια από πέτρα βγαίνουν μέσα από τους τάφους και σφιχταγκαλιάζονται. Ένα άγγιγμα, ένας δεσμός που νίκησε και τον θάνατο και τη θρησκεία.

Ο στρατηγός Jacobus van Gorcum ήταν Καθολικός και πέθανε πρώτος, το 1880. Η σύζυγός του, Lady Josephina van Aefferden, ήταν Προτεστάντισσα, μέλος μιας από τις παλαιότερες οικογένειες της περιοχής. Η κοινωνία της εποχής, βαθιά διχασμένη θρησκευτικά, δεν επέτρεπε σε ένα Προτεσταντικό μέλος να ταφεί δίπλα σε Καθολικούς, ούτε καν αν ήταν σύζυγος. Οι δύο πλευρές του κοιμητηρίου ήταν αυστηρά διαχωρισμένες. Δεν υπήρχε περιθώριο για κοινό τάφο, ούτε για έστω ένα σύμβολο ένωσης. Ο διαχωρισμός ίσχυε ακόμη και για τα μνήματα.

Η Josephina αρνήθηκε να ταφεί με την οικογένειά της. Ζήτησε να την βάλουν όσο πιο κοντά στον άντρα της γινόταν. Και έτσι έγινε. Όταν πέθανε οκτώ χρόνια μετά, το 1888, τάφηκε στην άλλη πλευρά του τοίχου. Όμως το μνήμα της στήθηκε με τρόπο τέτοιο ώστε να βλέπει ακριβώς απέναντι. Και οι μαρμαροτεχνίτες, εκτελώντας επιθυμία που δεν καταγράφηκε ποτέ γραπτώς, σμίλεψαν δυο χέρια που ξεπροβάλλουν μέσα από τα βάθρα των δύο τάφων και συναντιούνται πάνω από τον τοίχο. Δεν είναι δύο τυχαία χέρια. Το ένα είναι λεπτό, με δαχτυλίδι στον παράμεσο. Το άλλο δυνατό, με σφιχτή παλάμη. Είναι εκείνα τα χέρια που είχαν περάσει μια ζωή ενωμένα. Τώρα έμειναν έτσι για πάντα.

Ο λαός της περιοχής τα ονόμασε “Het graf met de handjes”, δηλαδή “ο τάφος με τα χεράκια”. Έγινε σύμβολο αγάπης που δεν κάμφθηκε από κανένα θρησκευτικό όριο. Οι δύο τάφοι δεν έχουν κανένα μεγαλοπρεπές άγαλμα, καμία εντυπωσιακή στήλη. Μόνο το μικρό εκείνο σημείο, στο οποίο τα χέρια διαπερνούν τον τοίχο, για να θυμίζουν πως ό,τι χώρισε η κοινωνία, το ένωσε ο έρωτας.

Σήμερα, πάνω από 140 χρόνια μετά, οι δύο τάφοι στέκονται ακόμη στο κοιμητήριο του Roermond. Τα χεράκια είναι λίγο πιο φθαρμένα, αλλά παραμένουν ενωμένα. Παιδιά, τουρίστες, ζευγάρια, ηλικιωμένοι, περνούν από εκεί, στέκονται με δέος μπροστά στο άγγιγμα. Μιλούν χαμηλόφωνα, μερικοί δακρύζουν. Δεν χρειάζεται να πει κανείς τίποτα. Είναι μια ιστορία που λέγεται μόνη της. Με δυο χεράκια από πέτρα, που πιάνει το ένα το άλλο πάνω από έναν τοίχο.