Μπορεί μια σχολή πολεμικών τεχνών να εκπαιδεύει δολοφονικά ένστικτα; Ο ρόλος των δασκάλων στη σκιά της ανήλικης βίας

Τα τελευταία χρόνια, η συστηματική άνοδος της βίας μεταξύ ανηλίκων στη χώρα μας έχει φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα. Ραντεβού για ξύλο σε εμπορικά κέντρα, επιθέσεις για λόγους “σεβασμού”, βιντεοσκοπημένοι ξυλοδαρμοί με στόχο τη δημοσιότητα στο TikTok – όλα αποτελούν σημάδια μιας κοινωνικής παθογένειας που φλερτάρει με τη νομιμοποίηση της ωμής επιθετικότητας. Σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις, όπως τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια ανηλίκων στο Metro Mall, οι εμπλεκόμενοι είναι μαθητές πολεμικών τεχνών.

Αυτό γεννά ένα εύλογο ερώτημα: φέρουν ευθύνη οι σχολές πολεμικών τεχνών για τη βία των ανηλίκων; Και κυρίως: τι μπορούν να κάνουν ώστε να προστατέψουν το νόημα του αθλήματος από την παρερμηνεία του;

Καταρχάς, πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι οι πολεμικές τέχνες, στον πυρήνα τους, δεν προάγουν τη βία αλλά τη πειθαρχία, τον αυτοέλεγχο και την εσωτερική δύναμη. Είτε πρόκειται για καράτε, ταεκβοντό, τζούντο ή MMA, οι παραδοσιακές αρχές που τις διέπουν μιλούν για σεβασμό στον αντίπαλο, ταπεινότητα και ευθύνη για τη δύναμη που αποκτάς. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι αυτές οι αξίες δεν περνούν πάντα σε όλους τους μαθητές.

Ο ρόλος του δασκάλου – ή sensei – είναι κρίσιμος. Όταν ο προπονητής περιορίζεται στην τεχνική και αδιαφορεί για τη διαπαιδαγώγηση του χαρακτήρα, τότε η σχολή μετατρέπεται σε «προπονητήριο επιθετικότητας». Οι ανήλικοι εκπαιδεύονται σε λαβές, χτυπήματα και κλειδώματα, χωρίς καμία κουβέντα για τις συνθήκες και τα όρια χρήσης τους. Και όταν συναντούν τον ενθουσιασμό του TikTok και την πίεση της παρέας, η «τέχνη» γίνεται όπλο. Δεν είναι λίγες οι φορές που εμπλεκόμενοι σε επεισόδια δηλώνουν αθλητές, με μάλιστα υψηλό επίπεδο.

Ίσως, λοιπόν, να ήρθε η ώρα να τεθεί κανονιστικό πλαίσιο ευθύνης για τις σχολές. Αν ένας μαθητής εμπλέκεται σε επαναλαμβανόμενες πράξεις βίας με αποδεδειγμένα στοιχεία, η σχολή να ελέγχεται και εφόσον αποδειχθεί αμέλεια ή ανοχή, να προβλέπεται πρόστιμο ή ακόμα και αναστολή λειτουργίας. Όχι ως τιμωρία, αλλά ως έλεγχος ποιότητας και πειθαρχίας. Επιπλέον, θα μπορούσαν να γίνουν υποχρεωτικά σεμινάρια ψυχολογικής εκπαίδευσης και δεοντολογίας, τόσο για τους μαθητές όσο και για τους δασκάλους.

Στην Ιαπωνία, είναι απαραίτητο το χαρτί γιατρού (κάθε χρόνο) καθώς και το λευκό ποινικό μητρώο για να γραφτεί κάποιος σε μία σχολή πολεμικών τεχνών, όπως επίσης τα συγκεκριμένα απαραίτητα δικαιολογικά αφορούν και στους δασκάλους των σχολών.

Η ευθύνη δεν είναι αποκλειστικά των σχολών – εμπλέκονται γονείς, κοινωνία, ακόμα και τα ίδια τα social media. Όμως όταν διδάσκεις πώς να ρίχνεις κάποιον στο έδαφος, οφείλεις να διδάσκεις και πότε δεν πρέπει να το κάνεις. Και αυτό δεν είναι απλώς προπόνηση. Είναι παιδεία.