Γιατί ο Σαίξπηρ άφησε στη σύζυγό του μόνο το δεύτερο καλύτερο κρεβάτι; Η διαθήκη που γεννά ερωτήματα για αιώνες

Στις 25 Μαρτίου 1616, λίγες μόλις εβδομάδες πριν πεθάνει, ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ υπέγραψε μια διαθήκη που θα προκαλούσε απορίες για περισσότερους από τέσσερις αιώνες. Ανάμεσα σε περιουσίες, ακίνητα και κληρονομιές, ένα μόνο πράγμα όρισε για τη σύζυγό του Άννα Χάθαγουεϊ: «το δεύτερο καλύτερο κρεβάτι». Όχι το σπίτι τους. Όχι έπιπλα ή χρήματα. Μόνο αυτό. Και τίποτα άλλο.

Στην ελισαβετιανή Αγγλία, τα κρεβάτια ήταν τα πολυτιμότερα αντικείμενα ενός σπιτιού. Το «καλύτερο» προοριζόταν για επισκέπτες, φανερά τοποθετημένο σε περίοπτο δωμάτιο. Το «δεύτερο καλύτερο» ήταν συνήθως το συζυγικό, εκείνο που μοιραζόταν το ζευγάρι κάθε βράδυ. Για κάποιους, η φράση είναι σπαρακτική απόδειξη ότι αυτό το μοναδικό αντικείμενο είχε για τον Σαίξπηρ συναισθηματική αξία. Για άλλους, είναι ένα αργοπορημένο, σχεδόν αναγκαστικό νεύμα σε μια γυναίκα που είχε ήδη μείνει στο περιθώριο.

Η Άννα δεν αναφέρεται πουθενά αλλού στη διαθήκη. Όλη η υπόλοιπη περιουσία πάει στην κόρη τους, Σουζάννα. Όμως, σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο της εποχής, η χήρα λάμβανε ούτως ή άλλως το ένα τρίτο του συνόλου, ανεξαρτήτως διαθήκης. Το κρεβάτι που πρόσθεσε ο Σαίξπηρ με χειρόγραφη προσθήκη, λίγο πριν τον θάνατο, φαντάζει σαν τελευταία ανάμνηση – ή μια αμήχανη υποχρέωση.

Οι ιστορικοί διχάζονται. Η ποιήτρια Carol Ann Duffy βλέπει στο κρεβάτι αυτό το πάθος και την οικειότητα του ζευγαριού. Ο μελετητής Stephen Greenblatt το ερμηνεύει ως μια στεγνή, μηχανική χειρονομία. Άλλοι τονίζουν ότι ο γάμος τους ήταν πιθανότατα συμφωνημένος και ότι έζησαν χώρια για πολλά χρόνια.

Η επιγραφή στον τάφο του, ωστόσο, είναι πιο αποκαλυπτική. Ζήτησε ρητά να μην μετακινηθούν ποτέ τα κόκαλά του. Και κανείς δεν τα άγγιξε. Ίσως το ίδιο ζητούσε και για τις αναμνήσεις του. Ότι το δεύτερο καλύτερο κρεβάτι, εκείνο που τους χώρεσε αγκαλιά κάποτε, να μείνει άθικτο στη μνήμη της.