Γιατί είναι τόσο δύσκολο να προσγειωθούμε στη Σελήνη ακόμα και σήμερα;

Παρά τις εντυπωσιακές αποστολές των ΗΠΑ στη δεκαετία του ’60 και ’70, οι αποστολές στη Σελήνη σήμερα αποτυγχάνουν συχνότερα απ’ όσο νομίζουμε. Περισσότερο από το 1/3 των απόπειρων καταλήγει σε καταστροφή. Το γιατί αποκαλύπτει πόσο σκληρή παραμένει η Σελήνη για τον άνθρωπο, ακόμη και στον 21ο αιώνα.

Η προσγείωση στον φυσικό μας δορυφόρο δεν είναι όπως στον Άρη. Δεν υπάρχει ατμόσφαιρα για να βοηθήσει το φρενάρισμα μέσω αερόφρενων ή αλεξιπτώτων. Η κάθε αποστολή βασίζεται αποκλειστικά στους κινητήρες της, στο σωστό ύψος, τη σωστή ταχύτητα και τον τέλειο συγχρονισμό. Ένα μικρό σφάλμα, και το σκάφος γίνεται σκόνη.

Τα διαστημικά σκάφη δεν έχουν GPS στη Σελήνη. Δεν υπάρχει δίκτυο δορυφόρων. Οι αισθητήρες πρέπει να δουλέψουν αυτόνομα και να αναγνωρίσουν βράχους, κρατήρες, γκρεμούς. Οι υπολογισμοί γίνονται σε πραγματικό χρόνο, σε απόλυτο κενό και σε ταχύτητες βλήματος. Δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία.

Η ινδική αποστολή Vikram, που συνετρίβη το 2019 μόλις 2 χιλιόμετρα πριν αγγίξει την επιφάνεια, είναι ενδεικτική. Ένα μικρό σφάλμα στο σύστημα επικοινωνίας — και χάθηκε ο έλεγχος. Το ίδιο συνέβη και με το ισραηλινό σκάφος Beresheet λίγους μήνες πριν.

Ακόμα και οι ΗΠΑ, που τα κατάφεραν με τον Άρμστρονγκ και τους επόμενους αστροναύτες, το έκαναν τότε με ανθρώπινο μάτι και ένστικτο. Όταν οι υπολογιστές της αποστολής Apollo 11 είπαν να προσγειωθεί σε βράχια, ο Άρμστρονγκ ανέλαβε χειροκίνητα και έσωσε την κατάσταση.

Οι σύγχρονες αποστολές είναι κυρίως ρομποτικές. Και οι μηχανές, αν και ακριβείς, δεν έχουν ακόμα την ικανότητα να αποφύγουν το απρόβλεπτο. Αλλά η επιμονή δεν σταματά: κάθε πτώση φέρνει ένα νέο μάθημα, και κάθε μάθημα φέρνει την επόμενη πιθανή επιτυχία.