Πώς βρήκαν τυχαία το πιο ισχυρό φάρμακο για το αδυνάτισμα στην ιστορία της ιατρικής

Δεν το έψαχναν. Ήθελαν να ρυθμίσουν το σάκχαρο, όχι τα κιλά. Στη δεκαετία του ’90, η δανέζικη εταιρεία Novo Nordisk και ερευνητές όπως η Lotte Bjerre Knudsen είχαν στόχο ένα φάρμακο για τον διαβήτη τύπου 2. Βασίστηκαν σε μια ορμόνη που ανακαλύφθηκε τυχαία σε πειράματα σε χοίρους: το GLP-1. Κανείς δεν περίμενε ότι αυτή η ορμόνη, που εκκρίνεται όταν τρώμε, θα γινόταν η αρχή μιας φαρμακολογικής επανάστασης.

Το GLP-1 μειώνει την πείνα, καθυστερεί την πέψη, στέλνει σήματα κορεσμού και ελέγχει τη γλυκόζη. Όμως, όταν την έδωσαν για πρώτη φορά σε ασθενείς, αυτοί δεν απλώς ρύθμισαν το σάκχαρό τους. Άρχισαν να αδυνατίζουν. Πολύ. Η επίδραση δεν ήταν απλώς παρενέργεια. Ήταν πιο έντονη και από αυτή φαρμάκων που είχαν σχεδιαστεί αποκλειστικά για το αδυνάτισμα.

Η Novo Nordisk ανέπτυξε πρώτα το liraglutide, και αργότερα το semaglutide. Το τελευταίο είχε διάρκεια δράσης επτά ημερών και ισχυρότερο έλεγχο της πείνας. Ήταν αρχικά ενέσιμο για διαβητικούς. Όμως στους ασθενείς άρχισε να καταγράφεται μείωση του σωματικού βάρους έως και 15%. Το φάρμακο πλέον δούλευε καλύτερα από τα περισσότερα που κυκλοφορούσαν για την παχυσαρκία.

Τότε γεννήθηκε το Wegovy, η μορφή του semaglutide αποκλειστικά για απώλεια βάρους. Σε κλινικές μελέτες, η μέση απώλεια ήταν 12 με 15% σε λιγότερο από 1,5 χρόνο. Ήταν το υψηλότερο ποσοστό που είχε καταγραφεί ποτέ σε μη χειρουργική παρέμβαση.

Δεν ήταν πια απλώς φάρμακο. Ήταν πρόταση ζωής. Το 2023, έγινε το πιο ακριβοπληρωμένο φαρμακευτικό προϊόν στις ΗΠΑ, με δαπάνες 38,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εταιρεία πρόσθεσε χιλιάδες εργαζομένους, παραγωγή 365 μέρες τον χρόνο, και μια φράση που ακουγόταν σε κάθε κουζίνα του κόσμου: “Πήρες Ozempic;”

Κάποιοι το πήραν για να ζήσουν. Άλλοι για να χωρέσουν σε φόρεμα. Κάποιοι το αγόρασαν παράνομα, σε φαρμακεία που πειραματίζονταν με σκευάσματα χωρίς έγκριση. Άλλοι έχασαν τα μαλλιά τους, ή έζησαν εμετούς, γαστρική πάρεση, θλίψη. Όμως η ζυγαριά έδειχνε νούμερα που κανένα άλλο χάπι δεν είχε ρίξει ποτέ.

Και όλα ξεκίνησαν από ένα εργαστήριο που μελετούσε την πέψη των χοίρων.