Ο αξιωματικός των SS που έστειλε χιλιάδες παιδιά στο Άουσβιτς και αυτοκτόνησε για να μη δικαστεί

Στο παρασκήνιο της Τελικής Λύσης, πίσω από κάθε λίστα, κάθε αποστολή, κάθε τρένο για το Άουσβιτς, υπήρχαν άνθρωποι με καθαρό πρόσωπο και σκοτεινή αποστολή. Ένας απ’ αυτούς ήταν ο Τέοντορ Ντάνεκερ. Φαινομενικά ένας μορφωμένος Γερμανός, νομικός, με στολή SS και κοφτή γλώσσα γραφειοκράτη. Στην πράξη όμως, ήταν ο άνθρωπος που οργάνωσε και επέβλεψε την απέλαση δεκάδων χιλιάδων Εβραίων από τέσσερις χώρες – ανάμεσά τους χιλιάδες παιδιά.

Ξεκίνησε ως φρουρός σε ναζιστικά στρατόπεδα, αλλά πολύ γρήγορα βρέθηκε στο πλευρό του Άντολφ Άιχμαν, στον πυρήνα της επιχείρησης εξόντωσης των Εβραίων της Ευρώπης. Το 1940 μετατέθηκε στο Παρίσι. Εκεί, μέσα σε δύο χρόνια, επέβλεψε προσωπικά την απέλαση 13.000 Εβραίων, ανάμεσά τους 4.000 παιδιά, τα οποία οδηγήθηκαν σε τρένα με κατεύθυνση το Άουσβιτς.

Οι μαρτυρίες τον θέλουν ανελέητο, αυστηρό και απόλυτο, με τα νούμερα να έχουν περισσότερη σημασία από τα πρόσωπα. Όταν δεν του έβγαιναν οι αριθμοί, ζητούσε “νέα επιχείρηση”, “περισσότερους Εβραίους”. Έκανε λίστες με “ανιθαγενείς”, “πρόσφατα πολιτογραφημένους” και όσα παιδιά περίσσευαν από τις πρώτες εκκαθαρίσεις.

Το 1943 μεταφέρεται στη Σόφια, με στόχο να εφαρμόσει τις ίδιες πολιτικές στη Βουλγαρία. Και όντως, απέλασε πάνω από 11.000 Εβραίους από τις βουλγαροκρατούμενες περιοχές της Θράκης και της Μακεδονίας. Όμως όταν προσπάθησε να απελάσει και τους Βούλγαρους υπηκόους Εβραίους, βρήκε τοίχο αντίστασης. Οι Μητροπολίτες Στέφανος και Κύριλλος, καθώς και ο αντιπρόεδρος του βουλγαρικού κοινοβουλίου, ύψωσαν φωνή, και τελικά, υπό πίεση, ο τσάρος Βόρις Γ’ μπλόκαρε τις απελάσεις.

Ο Ντάνεκερ δεν πτοήθηκε. Στην Ιταλία και την Ουγγαρία, μεταξύ 1943 και 1944, ξαναπήρε μπρος η μηχανή του θανάτου. Πάνω από 500.000 Εβραίοι της Ουγγαρίας εκτοπίστηκαν, και εκείνος ήταν πίσω από το σχέδιο, τις διαταγές, τις λίστες. Στα μάτια των Ναζί ήταν ο απόλυτος τεχνοκράτης του Ολοκαυτώματος. Στα μάτια των επιζώντων, ένας υπόγειος εκτελεστής με μηδενική ανθρωπιά.

Όταν τελείωσε ο πόλεμος, κρύφτηκε με ψεύτικη ταυτότητα κοντά στην οικογένειά του. Οι Αμερικανοί τον εντόπισαν λίγους μήνες αργότερα. Ήταν 32 χρονών. Στις 10 Δεκεμβρίου 1945, αυτοκτόνησε στο κρατητήριο πριν προλάβει να φτάσει σε στρατοδικείο. Δεν είπε ποτέ τίποτα. Δεν άφησε ούτε απολογία, ούτε εξήγηση. Μόνο τις διαταγές, τα νούμερα και τις σφραγίδες που φέρουν το όνομά του.