Ο Φαραώ που έθαψε τους πάντες και έγινε βασιλιάς για να ξεσκεπάσει 6.000 άντρες με μια παράξενη μέθοδο

Ήταν ο 13ος γιος του Ραμσή Β’. Όλοι θεωρούσαν ότι δεν θα έρθει ποτέ η σειρά του να κυβερνήσει. Ο πατέρας του έζησε πάνω από 90 χρόνια, κι οι αδελφοί του πέθαναν ένας-ένας. Ο Μερνεφθά ανέβηκε στον θρόνο στα 70 του. Γερασμένος, κουρασμένος, αλλά με όνειρο ότι ο ίδιος ο θεός Πταχ του έδωσε ένα σπαθί για να καθαρίσει την αυτοκρατορία από τους εχθρούς της.

Το πρώτο που έκανε ήταν να μεταφέρει την πρωτεύουσα πίσω στη Μέμφιδα. Έδωσε εντολή να χτιστεί ένα παλάτι δίπλα στον ναό του Πταχ και από εκεί ξεκίνησε η πιο βίαιη δεκαετία της αιγυπτιακής ιστορίας. Οι Λίβυοι, μαζί με τους περίφημους Λαούς της Θάλασσας, εισέβαλαν από τα δυτικά. Στην πόλη Περίρε, στη δυτική άκρη του Δέλτα, ο Μερνεφθάς τούς περίμενε με στρατό που είχε ήδη πάρει θεϊκή έγκριση. Είχε ονειρευτεί ότι ο Πταχ του έδωσε προσωπικά το όπλο του.

Η μάχη κράτησε έξι ώρες. Στο τέλος, 6.000 εχθροί είχαν σκοτωθεί και 9.000 αιχμαλωτίστηκαν. Και τότε ο Μερνεφθά έδωσε την πιο μακάβρια εντολή που καταγράφεται σε αιγυπτιακή στήλη: να μετρήσουν έναν-έναν τους νεκρούς. Αν ήταν μη περιτετμημένοι, να κόψουν το πέος τους. Αν ήταν περιτετμημένοι, να κόψουν το χέρι τους. Έτσι θα ξεχώριζαν εχθρούς από διαφορετικά έθνη. Και έτσι μάθαμε ότι οι Εκουές, που κάποιοι πιστεύουν πως ήταν Έλληνες, ήταν περιτετμημένοι.

Την ίδια χρονιά, η πείνα χτύπησε τους Χετταίους. Ο ίδιος ο βασιλιάς τους, ο Σουπιλουλιούμας Β’, ζήτησε βοήθεια από τον αιγύπτιο αντίπαλό του. Κι ο Μερνεφθάς τού έστειλε σιτάρι. Γιατί, όσο σκληρός ήταν με τους εισβολείς, τόσο γενναιόδωρος γινόταν όταν ένιωθε ότι τον κοιτάζουν οι θεοί.

Η πιο αινιγματική του στιγμή δεν γράφτηκε σε πολεμικό αρχείο. Γράφτηκε σε μια στήλη από γρανίτη. Είναι η περίφημη Στήλη του Μερνεφθά — η πρώτη φορά στην ιστορία που καταγράφεται η λέξη «Ισραήλ». Όχι ως χώρα, αλλά ως φυλή. «Το Ισραήλ εξαφανίστηκε. Ο σπόρος του δεν υπάρχει πια», γράφει. Για χιλιάδες χρόνια κανείς δεν πίστευε ότι ήταν αληθινό. Μέχρι που σύγχρονες αρχαιολογικές ανασκαφές βρήκαν ένα επίπεδο καύσης στη Χαναάν, από την ίδια εποχή, επιβεβαιώνοντας την καταστροφή.

Ο Μερνεφθάς έζησε λίγο. Πέθανε σχεδόν 80 χρονών. Είχε αρθρίτιδα, αθηροσκλήρωση, σχεδόν καθόλου μαλλιά. Η μούμια του δεν βρέθηκε ποτέ στον δικό του τάφο. Είχε μεταφερθεί στο μυστικό νεκροθάλαμο του Αμενχοτέπ Β΄, και βρέθηκε μόλις το 1898 από τον Βίκτωρ Λορέ. Ο γιατρός που την εξέτασε έγραψε ότι το πρόσωπό του θυμίζει περισσότερο τον παππού του, Σέτι Α΄, παρά τον θρυλικό πατέρα του.

Το 2021, ο Μερνεφθάς έκανε την τελευταία του παρέλαση. Μαζί με 17 άλλους φαραώ και 4 βασίλισσες, η μούμια του μεταφέρθηκε στο Εθνικό Μουσείο Πολιτισμού. Ένα φέρετρο με μια λευκή μούμια και την ιστορία ενός ανθρώπου που δεν θα έπρεπε ποτέ να γίνει βασιλιάς, αλλά έζησε για να μετρήσει την Ιστορία στα πιο σκληρά της σημεία.