Έκανε την πιο σημαντική ανακάλυψη της εποχής του και πέθανε πιστεύοντας πως δεν έχει καμία χρησιμότητα. Σήμερα είναι παντού.

Το 1887, ένας νεαρός Γερμανός φυσικός έβαλε να σκάσει μια σπίθα ανάμεσα σε δύο μεταλλικές ράβδους. Στον αέρα, λίγα μέτρα μακριά, μια άλλη σπίθα πετάχτηκε χωρίς καμία επαφή. Το πείραμα ήταν τόσο απλό όσο και συγκλονιστικό: για πρώτη φορά στην Ιστορία αποδείχθηκε ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα δεν ήταν μόνο θεωρία. Ήταν πραγματικά. Ήταν εκεί.

Το όνομά του ήταν Χάινριχ Χερτς. Είχε μόλις αποδείξει ότι ο Τζέιμς Κλαρκ Μάξγουελ είχε δίκιο: το φως είναι κύμα, τα ραδιοκύματα είναι κύματα, και το Σύμπαν είναι γεμάτο από αυτά. Όλη η θεωρία της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, που κανείς δεν μπορούσε να αποδείξει επί δεκαετίες, έγινε ξαφνικά πραγματικότητα με ένα απλό σύρμα και μια σπίθα.

Κι όμως, όταν τον ρώτησαν αν αυτό που βρήκε θα χρησιμεύσει κάπου, απάντησε με αφοπλιστική αδιαφορία: «Τίποτα, υποθέτω.» Το θεωρούσε απλώς μια επιβεβαίωση για τον Μάξγουελ. Τίποτα παραπάνω. Κανείς τότε δεν φανταζόταν ότι σε λιγότερο από 10 χρόνια, το ραδιόφωνο θα ήταν γεγονός. Ότι μια νέα εποχή είχε ήδη αρχίσει.

Ο Χερτς πέθανε το 1894, στα 36 του χρόνια. Δεν έμαθε ποτέ τι δημιούργησε. Δεν έμαθε ότι οι ανακαλύψεις του γέννησαν το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, τα μικροκύματα, το Wi-Fi, το GPS. Δεν έμαθε ότι το επώνυμό του θα γινόταν η μονάδα μέτρησης της συχνότητας, τα hertz που βλέπουμε παντού.

Η οικογένειά του ήταν εβραϊκής καταγωγής και παρ’ όλο που είχε ασπαστεί τον Λουθηρανισμό, οι Ναζί αφαίρεσαν το όνομά του από δρόμους, σχολές και πανεπιστήμια. Προσπάθησαν μάλιστα να αλλάξουν ακόμα και τη μονάδα μέτρησης. Ήθελαν να λέγεται “Helmholtz” αντί για “Hertz”, για να σβήσουν το αποτύπωμα ενός «μη Άρειου» επιστήμονα.

Ο Χερτς έλεγε πως δεν πίστευε στη δράση από απόσταση. Δεν πίστευε σε θεωρίες που δεν αποδεικνύονταν πειραματικά. Και όμως, ο ίδιος πέθανε χωρίς να δει την απόδειξη της αθανασίας του. Γιατί το όνομά του, σήμερα, δεν είναι απλώς μια μονάδα μέτρησης. Είναι ο ρυθμός με τον οποίο πάλλεται ο κόσμος.