Γιατί όταν βλέπουμε κάποιον άλλον άνθρωπο, κοιτάμε πρώτα τη δεξιά του πλευρά;

Δεν το καταλαβαίνεις καν. Δεν το επιλέγεις. Απλώς συμβαίνει. Τη στιγμή που κοιτάς ένα πρόσωπο, τα μάτια σου πάνε αυτόματα προς τα αριστερά — δηλαδή προς τη δεξιά πλευρά του προσώπου του άλλου ανθρώπου. Όλοι το κάνουν. Παγκοσμίως. Χωρίς να το μάθουν ποτέ. Και όμως, πίσω απ’ αυτή την ανεπαίσθητη κίνηση των ματιών, κρύβεται ένας ολόκληρος μηχανισμός που έχει στηθεί μέσα μας εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Οι επιστήμονες το λένε left-gaze bias. Αυτό σημαίνει ότι το βλέμμα μας προτιμά το αριστερό οπτικό πεδίο — το οποίο αντιστοιχεί στη δεξιά πλευρά του προσώπου που βλέπουμε. Δεν έχει να κάνει με το αν κάποιος είναι ωραίος ή άσχημος. Έχει να κάνει με το πώς ο εγκέφαλός μας προσπαθεί να καταλάβει τι νιώθει ο άλλος.

Το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, αυτό που ελέγχει το αριστερό μας βλέμμα, είναι το πιο δυνατό στην αναγνώριση συναισθημάτων, μικροεκφράσεων και προθέσεων. Εκεί δηλαδή που παίζεται το ψυχολογικό παιχνίδι της επικοινωνίας. Έτσι, χωρίς να το σκεφτούμε, το μάτι “τρέχει” προς την πλευρά που ο εγκέφαλος μπορεί να επεξεργαστεί καλύτερα.

Ακόμα πιο εντυπωσιακό: αυτό συμβαίνει μόνο με πρόσωπα. Αν δεις ένα τοπίο ή έναν πίνακα, δεν υπάρχει τέτοια μεροληψία. Μόνο όταν κοιτάς έναν άλλον άνθρωπο. Εκεί ξεκινά το ένστικτο να «διαβάσεις» την ψυχή του — και το πρώτο μέρος του προσώπου που σαρώνεις είναι η δεξιά του πλευρά.

Και οι σκύλοι; Κι όμως, το κάνουν και αυτοί. Έχει αποδειχτεί πως είναι το μόνο μη πρωτευοντικό είδος που παρουσιάζει το ίδιο φαινόμενο, αλλά μόνο όταν κοιτά ανθρώπινα πρόσωπα. Όχι άλλα σκυλιά. Όχι γάτες. Μόνο ανθρώπους. Σαν να είχαν μάθει να μας καταλαβαίνουν όπως καταλαβαίνουμε εμείς ο ένας τον άλλον.

Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος. Δεν υπάρχει λόγος να το αλλάξεις. Αλλά την επόμενη φορά που θα κοιτάξεις κάποιον στα μάτια, θυμήσου ότι πρώτα κοίταξες αλλού. Ο εγκέφαλός σου πήρε τον έλεγχο πριν από σένα.