Δήλωνε ψεύτικη μητέρα δεκάδων παιδιών για να τους σώσει τη ζωή
Τη φώναζαν "μαμά", αλλά δεν είχε δικά της παιδιά. Έσωσε δεκάδες μικρούς Εβραίους από τα τρένα του θανάτου.
Το όνομά της ήταν Maria von Maltzan. Ήταν Γερμανίδα, αριστοκράτισσα, γιατρός και… μέλος της Αντίστασης. Ενώ γύρω της οι Εβραίοι στέλνονταν στα στρατόπεδα, εκείνη έλεγε ψέματα, πλαστογραφούσε χαρτιά και έκρυβε μικρά παιδιά κάτω από τα φορέματά της για να τα περάσει στα σύνορα. Ήταν η “μαμά” δεκάδων παιδιών που ποτέ δεν γέννησε αλλά τα έσωσε από βέβαιο θάνατο.
Κανείς δεν φανταζόταν πως η ψηλόλιγνη, κομψή κόρη βαρόνου με πτυχία στην κτηνιατρική θα γινόταν ο φόβος της Γκεστάπο. Η Maria είχε αρχίσει να καταλαβαίνει νωρίς την αλήθεια. Όταν ακόμα ζούσε με την οικογένειά της, προσπαθούσε να πείσει τους δικούς της πως ο Χίτλερ δεν έφερνε δόξα στη Γερμανία, αλλά μαζικό θάνατο. Εκείνοι τη θεώρησαν τρελή. Εκείνη έγινε γιατρός, εντάχθηκε σε δίκτυα αντίστασης και άρχισε να δίνει μάχη — όχι στα λόγια.
Εκείνα τα παιδιά που δεν μπορούσαν να μιλήσουν καλά γερμανικά, εκείνα που είχαν “ύποπτα” χαρτιά ή πατέρα “εβραϊκής καταγωγής”, τα έπαιρνε σαν να ήταν δικά της. Τα έβαζε στο τρένο, τα σκέπαζε, τα ναρκωνε ελαφρά για να μην ακουστεί το κλάμα τους, και περνούσε τα σύνορα. Σε μια περίπτωση, όταν ένας αξιωματικός των SS παραλίγο να καταλάβει τι συνέβαινε, η Maria τον κοίταξε στα μάτια, έβαλε το χέρι στην τσέπη της, και τον απείλησε με ένα μαχαίρι που είχε για “ιατρικούς λόγους”.
Κάποτε προδόθηκε. Ένα μέλος της αντίστασης, που είχε συλληφθεί, είπε το όνομά της. Ένας Γερμανός ναζί γιατρός στάλθηκε να τη συλλάβει. Μπήκε στο σπίτι της για να την παραδώσει. Εκείνη του μίλησε, του πρόσφερε ένα ποτό. Του μίλησε για τα παιδιά. Και μετά, όταν είδε ότι θα την πάει στη Γκεστάπο, τον έσπρωξε από τις σκάλες. Δεν τον σκότωσε αμέσως. Αλλά τον αποτελείωσε με τα ίδια της τα χέρια.
Μετά τον πόλεμο, έπεσε σε κατάθλιψη. Έζησε σε φτώχεια. Έχασε την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Κανείς δεν της είπε ευχαριστώ. Μέχρι που δεκαετίες αργότερα, ένας δημοσιογράφος άκουσε για τη “γυναίκα που παρίστανε τη μητέρα για να σώσει τους Εβραίους”. Έτσι, η Maria von Maltzan αναγνωρίστηκε ως “Δίκαιη των Εθνών” από το Γιαντ Βασέμ. Και τα παιδιά που κάποτε έσωσε, την αποκαλούσαν μέχρι τέλους: “μαμά”.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
