Το ελληνικό πλοίο που βομβάρδιζε τους Τούρκους. Οι Τούρκοι νόμιζαν ότι έγινε απόβαση. Και βύθισαν το δικό τους στόλο.
Βομβάρδισε τους Τούρκους μόνο του. Κι αυτοί, νομίζοντας ότι ξεκίνησε ελληνική απόβαση, χτύπησαν τον ίδιο τους τον στόλο. Μια αληθινή ιστορία από την Κύπρο του 1974.
Ήταν ξημέρωμα, 20 Ιουλίου 1974. Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο είχε ξεκινήσει. Στην Πάφο, ένα ελληνικό αρματαγωγό, το Λέσβος, ερχόταν από αποστολή. Επέστρεφε στην Ελλάδα, έχοντας μόλις αποβιβάσει άνδρες της ΕΛΔΥΚ. Ήταν εξοπλισμένο με παλιά, αλλά λειτουργικά πυροβόλα. Και στο κατάστρωμά του, ο κυβερνήτης Ελευθέριος Χανδρινός, είχε μόλις μάθει ότι η Κερύνεια είχε πέσει.
Δεν είχε διαταγές. Δεν είχε κάλυψη. Και δεν είχε καιρό για αναμονή. Επέλεξε μόνος του να μπει στη μάχη. Έστρεψε το πλοίο προς την ακτή και άνοιξε πυρ εναντίον των τουρκικών στρατευμάτων που είχαν ήδη αποβιβαστεί. Για σχεδόν μία ώρα, το Λέσβος βάραγε χωρίς σταματημό. Οι Τούρκοι στην ακτή αιφνιδιάστηκαν. Δεν περίμεναν ελληνική αντίσταση με τόσο βαριά πυροβόλα.
Το χειρότερο όμως δεν ήταν αυτό.
Στον ουρανό, τουρκικά αεροσκάφη πετούσαν περιμένοντας το σήμα για υποστήριξη. Και τότε ήρθε το μήνυμα: ελληνικό πλοίο ανοίγει πυρ στην Πάφο. Οι Τούρκοι δεν κατάλαβαν ότι επρόκειτο για ένα μόνο πλοίο. Θεώρησαν ότι ξεκινούσε ελληνική απόβαση. Ο συναγερμός σήμανε στο τουρκικό ναυτικό. Οι μονάδες τους που έπλεαν ανοιχτά, στο βόρειο μέρος της Κύπρου, θεωρήθηκαν εσφαλμένα ελληνικές.
Τα τουρκικά αεροπλάνα κατέβηκαν με ορμή. Και βύθισαν το ίδιο τους το ναυτικό.
Το αντιτορπιλικό Kocatepe χτυπήθηκε με ρουκέτες και τορπίλες. Βυθίστηκε με σχεδόν όλο του το πλήρωμα. Δύο άλλα τουρκικά πλοία, το Adatepe και το Cakmakoğlu, υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Οι Τούρκοι είχαν χτυπήσει τους Τούρκους. Και όλα είχαν ξεκινήσει από ένα παλιό ελληνικό αρματαγωγό που πήρε την πρωτοβουλία χωρίς εντολές.
Το πλήρωμα του «Λέσβος» συνέχισε την πορεία του. Ο Χανδρινός δεν έμεινε για τις δάφνες. Έφυγε με το πλοίο αμέσως για να προστατευθεί. Δεν τιμήθηκε τότε. Ούτε διαφημίστηκε. Για χρόνια, η ιστορία έμεινε θαμμένη.
Αλλά σήμερα είναι γνωστό: το «Λέσβος» μπήκε στην Πάφο, βομβάρδισε τους Τούρκους, και έκανε την Τουρκία να αυτοκαταστραφεί από τον ίδιο της τον πανικό.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
