2 Οκτωβρίου: Σήμερα γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Μη Βίας

Με απόφαση από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, από το 2007 και κάθε χρόνο γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Μη Βίας στις 2 Οκτωβρίου.

Η ημερομηνία δεν επιλέχτηκε τυχαία. Πρόκειται για την γενέθλια ημέρα του Μαχάτμα Γκάντι, της ηγετικής αυτής μορφής της Ινδίας και του εθνικού κινήματος για την ανεξαρτησία της χώρας. Εκτός από αυτό όμως υπήρξε και πρωταρχικός εμπνευστής της μεθόδου παθητικής αντίστασης κατά την οποία δεν χρησιμοποιείται βία έναντι οποιουδήποτε καταπιεστή.

Η Διεθνής Ημέρα Μη Βίας γιορτάστηκε για πρώτη φορά το 2007, όταν η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ψήφισε ψήφισμα στις 15 Ιουνίου για την καθιέρωση της ημέρας. Η συνέλευση δήλωσε ακόμη ότι αυτή η ημέρα είναι μια αφορμή για τη «διάδοση του μηνύματος της μη βίας, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης του κοινού». Το ψήφισμα εγκρίθηκε με στόχο να εξασφαλίσει μια κουλτούρα ειρήνης, ανεκτικότητας και κατανόησης στηριζόμενο στις διδασκαλίες της Ινδίας και την παγκόσμια εικόνα της που ενέπνευσε εκατομμύρια ανθρώπους να υιοθετήσουν τον δρόμο της μη βίας.

Η πρώτη πρόταση ωστόσο για τον εορτασμό της ημέρας είχε γίνει 3 χρόνια πριν, το 2004 από τον Ιρανό ευγενή, Shirin Ebadi.

Ποιος ήταν ο Μαχάτμα Γκάντι και ποια η φιλοσοφία του

Ο Γκάντι γεννήθηκε στις 2 Οκτωβρίου του 1869 σε μια μικρή πόλη της Δυτικής Ινδίας. Θεωρείται από πολλούς ως εθνοπατέρας της Ινδίας ενώ βοήθησε τα μέγιστα στην επίτευξη της ανεξαρτησίας της χώρας από τους Βρετανούς.

Οι διδασκαλίες του αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για μη βίαια κινήματα πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου και επηρέασαν το διεθνές κίνημα για ειρήνη.

Ο Γκάντι χρησιμοποιούσε τη μέθοδο της παθητικής αντίστασης. Ενθάρρυνε την μαζική ανυπακοή των Ινδών πολιτών προς την κατακτήτρια Βρετανία αλλά με τρόπους που δεν χρησιμοποιούν βία ή μίσος στον αγώνα τους για την ελευθερία. Η θεωρία του ήταν ότι είναι παράλογο να προσπαθούμε με τη χρήση βίας να επιτύχουμε μία ειρηνική κοινωνία.

Ο Μαχάτμα Γκάντι παρέμεινε αφοσιωμένος στην πίστη του στη μη βία καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του και μέχρι τη δολοφονία του το 1948, ακόμη και όταν οι συνθήκες ήταν δυσμενείς και καταπιεστικές.

Ο ορισμός της «μη βίας»

H «μη βία» απορρίπτει τη χρήση σωματικής βίας προκειμένου να επιτευχθεί κάποια κοινωνική ή πολιτική αλλαγή. Μία βασική αρχή της μη βίας είναι ότι η εξουσία εξαρτάται από την συγκατάθεση και την ανοχή του πληθυσμού. Έτσι, μέσω της παύσης της συγκατάθεσης του πληθυσμού η μη βία προσπαθεί να επιτύχει την υπονόμευση της εξουσίας.

Οι τρείς κατηγορίες στις οποίες μπορούμε να χωρίσουμε τις δράσεις μη βίας είναι: 1) Οι διαμαρτυρίες συμπεριλαμβανομένων πορειών και αγώνων 2) Η μη συνεργασία του κόσμου 3) η μη βίαιη παρέμβαση όπως για παράδειγμα οι αποκλεισμοί και επαγγέλματα.