Από χρυσοχόος στη Ζυρίχη, κατέληξε να φτιάχνει κανόνια και να ρίχνει αγάλματα

Γεννημένος σε παλιά πατριαρχική οικογένεια της Ζυρίχης το 1638, ο Χανς Γιόχαν Μπαλτάσαρ Κέλερ δεν έμοιαζε να προορίζεται για τα ανάκτορα της Γαλλίας. Μεγάλωσε ανάμεσα σε ασημένιες κασετίνες, γλυφές και σκαλιστά σύνεργα, μαθητεύοντας κοντά σε χρυσοχόους. Κι όμως, όταν ο μεγαλύτερος αδελφός του έφυγε για να υπηρετήσει το γαλλικό στέμμα φτιάχνοντας κανόνια, τον ακολούθησε. Ήταν 1660. Ο Κέλερ ήταν μόλις 22 ετών και εγκατέλειπε την ουδέτερη Ελβετία για τα βασιλικά εργαστήρια του Παρισιού.

Το ταλέντο του φάνηκε νωρίς. Μαζί με τον αδελφό του έστησαν χυτήρια στο Μπεζανσόν, στο Νεφ-Μπρισάκ και στο Πινερόλο, πάντα με σκοπό την ενίσχυση του γαλλικού πυροβολικού. Δεν έφτιαχνε κοσμήματα πια. Έλιωνε μπρούντζο για να κατασκευάσει όπλα πολέμου. Ο ίδιος άνθρωπος που κάποτε έφτιαχνε βελούδινα κύπελλα και περίτεχνα δαχτυλίδια, κρατούσε τώρα τα καλούπια από όπου θα ξεχύνονταν τα όργανα θανάτου του Λουδοβίκου ΙΔ’.

Αλλά ο Κέλερ δεν έμεινε στα κανόνια. Στα τέλη του 17ου αιώνα, του ανατέθηκε το πιο φιλόδοξο έργο της ζωής του: να ρίξει το έφιππο άγαλμα του Λουδοβίκου ΙΔ’ για την Πλατεία Βαντόμ. Το σχέδιο ήταν του Γιραρντόν και έδειχνε τον βασιλιά ως Ρωμαίο αυτοκράτορα. Το άγαλμα είχε ύψος σχεδόν 7 μέτρα και ο Κέλερ τόλμησε να το ρίξει ολόκληρο σε μία μόνο χύτευση. Η χύτευση έγινε στις 31 Δεκεμβρίου 1692 και θεωρήθηκε θαύμα της εποχής. Το άγαλμα αποκαλύφθηκε επτά χρόνια μετά, αλλά καταστράφηκε από επαναστάτες το 1792.

Ο ίδιος, όμως, πρόλαβε να αφήσει την τέχνη του και αλλού. Φιλοτέχνησε χάλκινα γλυπτά για το πάρκο των Βερσαλλιών, για τον κήπο του Κεραμεικού και για τα Ανάκτορα των Τριανόν. Ήταν τόσο σίγουρος στη μέθοδο χύτευσης με χαμένο κερί, ώστε θεωρείται ο πρώτος που τη χρησιμοποίησε με επιτυχία σε μνημειακή κλίμακα.

Το 1697 διορίστηκε Γενικός Επίτροπος των Χυτηρίων του βασιλικού πυροβολικού. Ήταν πια επίσημα ο άνθρωπος που μπορούσε να φτιάξει είτε ένα άρμα είτε ένα άγαλμα, είτε ένα κανόνι είτε μια παράσταση της ένδοξης φιγούρας του βασιλιά.

Παντρεύτηκε τη Σουζάν ντε Μπουμπέρ, κόρη πλούσιας οικογένειας της Πικαρδίας. Ποτέ δεν ξαναγύρισε στην Ελβετία. Πέθανε στο Παρίσι το 1702. Το όνομά του χαράχτηκε ανάμεσα στους 86 “Μεγάλους Άνδρες” της Γαλλίας και η μορφή του δεσπόζει μέχρι σήμερα σε άγαλμα στο Λούβρο. Όμως για τη χώρα του, παραμένει σχεδόν άγνωστος. Ένας Ελβετός που έφτιαξε τη γαλλική αυτοκρατορία — με μπρούντζο.