Μπορείς ακόμα να δεις το Τείχος του Βερολίνου από διάστημα

Τριάντα πέντε χρόνια μετά την πτώση του, το Τείχος του Βερολίνου δεν υπάρχει πια. Κι όμως, το βράδυ, από το Διάστημα, η πόλη δείχνει ακόμα κομμένη στα δύο. Δεν είναι φαντασία. Είναι οι λάμπες. Η Ανατολή φωτίζεται αλλιώς απ’ τη Δύση. Και οι αστροναύτες, από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, βλέπουν καθαρά μια φωτεινή γραμμή εκεί όπου κάποτε περνούσε το τσιμεντένιο σύνορο.

Στην πρώην Ανατολική Γερμανία χρησιμοποιούνταν για δεκαετίες λάμπες νατρίου υψηλής πίεσης. Έβγαζαν ένα χαρακτηριστικό πορτοκαλί φως – φθηνό, αποτελεσματικό, αλλά περιορισμένης απόδοσης. Αντίθετα, στη Δυτική πλευρά, οι δρόμοι φωτίζονταν με λάμπες υδραργύρου και φθορισμού, πιο λευκές και ψυχρές. Μετά την επανένωση, η αλλαγή υποδομών δεν έγινε με το ίδιο πάθος που γκρεμίστηκε το Τείχος. Έμειναν χιλιάδες λάμπες από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Και η πόλη συνέχισε να έχει δύο φωνές στο σκοτάδι.

Το 2013, ο αστροναύτης Chris Hadfield δημοσίευσε στο Twitter μια φωτογραφία του νυχτερινού Βερολίνου από τον διαστημικό σταθμό. Η διαφορά ήταν τόσο έντονη, που χιλιάδες χρήστες αναρωτήθηκαν αν είναι ψεύτικη. Δεν ήταν. Την επιβεβαίωσαν κι άλλοι αστροναύτες, όπως ο André Kuipers. Το Βερολίνο δεν είναι η μόνη πόλη με φώτα. Είναι όμως η μόνη όπου τα φώτα δείχνουν ακόμα την Ιστορία.

Οι Ανατολικές συνοικίες μοιάζουν να αναβλύζουν θερμό φως, σαν να φωτίζονται με κεριά. Οι Δυτικές λάμπουν ψυχρά και διάσπαρτα. Όχι γιατί κάποιος το σχεδίασε έτσι, αλλά γιατί κανείς δεν βιάστηκε να το αλλάξει. Το Βερολίνο που βλέπει ένας δορυφόρος δεν είναι το Βερολίνο τουριστών. Είναι το Βερολίνο των καλωδίων, των υποσταθμών, των δημοτικών συμβουλίων, των χαμηλών προϋπολογισμών και των ανεκπλήρωτων ενοποιήσεων.

Για δεκαετίες, το Τείχος του Βερολίνου ήταν το πιο σκληρό σύνορο της Ευρώπης. Τώρα, το σώμα του έχει φύγει. Μα το αποτύπωμα της διαίρεσης ζει στους πυλώνες, στα φώτα, στο χρώμα του δρόμου. Οπτικά, είναι σαν μια τεράστια ουλή που λάμπει τη νύχτα – όχι με αίμα, αλλά με φως. Και αυτό το φως, το βλέπει όποιος κοιτάξει από ψηλά. Πιο ψηλά απ’ το τηλεσκόπιο. Από το Διάστημα.

Κάθε νύχτα, η Ιστορία φωτίζει το Βερολίνο. Όχι σαν μνημείο, αλλά σαν ένα απλό πορτοκαλί φανάρι. Που λέει: «Εδώ κάποτε ήταν δύο κόσμους. Και δεν έσβησαν ακόμα τελείως».