Σε τροχαίο με αυτοκίνητο που οδηγεί μόνο του ποιος έχει την ευθύνη, ο οδηγός ή η εταιρεία του αυτοκινήτου;

Η αυτόνομη οδήγηση, κάποτε επιστημονική φαντασία, είναι πλέον πραγματικότητα. Όμως, όσο πιο κοντά φτάνουμε στα αυτοκίνητα που οδηγούν εντελώς μόνα τους, τόσο πιο περίπλοκα γίνονται τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν. Αν ένα όχημα χωρίς οδηγό προκαλέσει ατύχημα, ποιος φέρει την ευθύνη; Ο οδηγός που δεν είχε φυσική παρέμβαση ή η εταιρεία που σχεδίασε το σύστημα;

Τα αυτόνομα οχήματα ταξινομούνται σε έξι επίπεδα, από το 0 (καμία αυτονομία) έως το 5 (πλήρης αυτονομία, χωρίς τιμόνι ή πεντάλ). Τα περισσότερα εμπορικά διαθέσιμα σήμερα είναι στο επίπεδο 2 ή 3, που σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να επιβλέπει τη λειτουργία του οχήματος και να μπορεί να αναλάβει έλεγχο αν χρειαστεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι νόμοι διατηρούν τον οδηγό ως κύριο υπεύθυνο για οποιοδήποτε ατύχημα.

Όμως, όταν μιλάμε για πλήρως αυτόνομα οχήματα επιπέδου 4 ή 5, τα πράγματα αλλάζουν. Αν το αυτοκίνητο λειτουργεί χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση, οι νομικές ευθύνες μεταφέρονται στους κατασκευαστές του λογισμικού, στους προμηθευτές αισθητήρων και στους μηχανικούς που σχεδίασαν τα συστήματα. Οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες βασίζονταν μέχρι τώρα στην ανθρώπινη υπαιτιότητα, αναγκάζονται να επανεξετάσουν τα μοντέλα κάλυψης ζημιών.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση ενός Tesla Model S που το 2016 συγκρούστηκε με ένα φορτηγό ενώ λειτουργούσε σε Autopilot. Η έρευνα έδειξε ότι ο οδηγός δεν είχε τα χέρια του στο τιμόνι, παρά τις προειδοποιήσεις, ενώ η Tesla είχε ξεκαθαρίσει ότι το Autopilot δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη εποπτεία.

Οι νομικές συζητήσεις συνεχίζονται διεθνώς, καθώς δεν υπάρχει ακόμη σαφής ομοφωνία. Σε χώρες όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι νόμοι αρχίζουν να μετατοπίζουν μέρος της ευθύνης στους κατασκευαστές, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις, ο οδηγός εξακολουθεί να είναι νομικά υπεύθυνος. Η μόνη βεβαιότητα είναι ότι η νομοθεσία θα συνεχίσει να εξελίσσεται, μαζί με την τεχνολογία.