Χτίσαν το μεγαλύτερο σύστημα νερού στον πλανήτη. Και δεν το έφτιαξαν για να πίνουν άνθρωποι

Η Καλιφόρνια δεν είναι πολιτεία. Είναι μηχανή. Μια τεράστια κατασκευή που στηρίζεται στο νερό — και το νερό δεν υπάρχει εκεί. Γι’ αυτό και το έφτιαξαν. Ένα γιγαντιαίο σύστημα που αντλεί χιόνι, ποτάμια και ομίχλη από τις Σιέρες, το διανέμει μέσα από αγωγούς μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων, περνάει κάτω από ερήμους, πάνω από βουνά, μέσα από πεδιάδες. Και όλα αυτά, όχι για να ξεδιψούν οι άνθρωποι.

Το μεγαλύτερο τεχνητό υδροδοτικό σύστημα του πλανήτη —με έργα όπως το Central Valley Project και το State Water Project— φτιάχτηκε για να εξυπηρετεί άλλες προτεραιότητες. Το 50% του νερού πηγαίνει για να διατηρηθούν τα οικοσυστήματα: τα ποτάμια, οι σολομοί, οι βάλτοι. Άλλο ένα 40% διοχετεύεται στα χωράφια, για να παράγονται αμύγδαλα, φράουλες, ρύζι και τριφύλλι για εξαγωγές. Για τους 40 εκατομμύρια κατοίκους της πολιτείας, μένει μόλις το 10%.

Οι άνθρωποι πίνουν τελευταίοι. Και πολλές φορές, δεν φτάνει ούτε για αυτούς. Σε περιόδους ξηρασίας, οι πόλεις αναγκάζονται να περιορίσουν τη χρήση, να κάνουν ανακυκλώσεις νερού από αποχέτευση και να θεσπίζουν απαγορεύσεις στο πότισμα κήπων. Κι όμως, την ίδια στιγμή, τα χωράφια ποτίζονται με τεχνικά μέσα μέρα-νύχτα.

Ακόμα και το ίδιο το νερό που λιώνει από τα βουνά της Sierra Nevada, δεν ακολουθεί τη φυσική του πορεία. Εκτρέπεται βίαια. Ποτάμια γυρίζουν αντίθετα, κανάλια αλλάζουν γεωγραφία, και αντλίες σπρώχνουν το νερό προς τα νότια. Πρόκειται για υδρολογική μηχανική σε κλίμακα που δεν έχει ξαναγίνει. Μια ολόκληρη πολιτεία στηρίζεται σε σωλήνες.

Δεν είναι ότι οι Καλιφορνέζοι δεν μπορούν να πίνουν. Είναι ότι δεν προέβλεψαν να φτιάξουν κάτι για αυτούς. Το σύστημα είχε εξαρχής άλλους στόχους. Πιο “παραγωγικούς”.