Δέκα χρόνια χωρίς αίμα σε έναν αιώνα γεμάτο σφαγές. Πώς το κατάφερε η Βασίλισσα;

Στον 16ο αιώνα, η Ευρώπη έμοιαζε με μια κατσαρόλα που έβραζε. Θρησκευτικοί πόλεμοι, βασιλικά πραξικοπήματα, σφαγές από Καθολικούς και Προτεστάντες, επιδρομές, λιμοί, επιδημίες. Και κάπου ανάμεσα, ένα νησί που είχε μόλις χάσει και το τελευταίο του έρεισμα στην ήπειρο. Η Αγγλία, με βασίλισσα μια 25χρονη γυναίκα που κανείς δεν περίμενε να επιβιώσει, πόσο μάλλον να βασιλέψει ειρηνικά.

Η Ελισάβετ Α’ ανέβηκε στον θρόνο το 1558, μετά την αιματηρή βασιλεία της αδελφής της Μαρίας, γνωστής και ως “Bloody Mary”. Η χώρα ήταν θρησκευτικά διχασμένη, πολιτικά εύθραυστη και στρατιωτικά εξευτελισμένη, καθώς οι Γάλλοι είχαν μόλις καταλάβει την Καλέ, το τελευταίο εδαφικό απομεινάρι της Αγγλίας στη Γαλλία. Όμως η νεαρή μονάρχης δεν σήκωσε ξίφος. Σήκωσε ισορροπίες.

Από την αρχή της βασιλείας της, η Ελισάβετ φρόντισε να ηρεμήσει τα πνεύματα. Δέχτηκε την απώλεια της Καλέ με διπλωματική ψυχραιμία. Έβαλε τέλος στον πόλεμο με τη Γαλλία και τη Σκωτία. Αρνήθηκε να επιτρέψει τον φανατισμό να γίνει επίσημη πολιτική. Και αντί να τιμωρήσει τους καθολικούς ή να παραδώσει την Αγγλία στους φανατικούς Προτεστάντες, προσπάθησε να κρατήσει τους πάντες στο παιχνίδι.

Το 1559, με τον Νόμο της Υπέρτατης Κυριαρχίας, η Ελισάβετ ανακηρύχθηκε επικεφαλής της Εκκλησίας της Αγγλίας. Αλλά δεν διέταξε διωγμούς. Δεν έστησε πυρές. Δεν κυνήγησε ούτε καθολικούς, ούτε πουριτανούς. Φρόντισε, όσο μπορούσε, να μην κάνει κανέναν να νιώσει ότι δεν ανήκει στο βασίλειό της. Ο ριζοσπαστισμός μπορούσε να περιμένει.

Στο εσωτερικό, φρόντισε την οικονομία. Ανατίμησε το νόμισμα, έδωσε ώθηση στο εμπόριο και δέχτηκε τους επιστρέφοντες εξόριστους προτεστάντες, όχι σαν επαναστάτες, αλλά σαν Άγγλους που είχαν ακόμα ρόλο να παίξουν. Το 1566 ξεκίνησε η κατασκευή του Royal Exchange στο Λονδίνο, με πρωτοβουλία του Τόμας Γκρέσαμ. Η χώρα άρχισε να ξαναβρίσκει σιγά-σιγά οικονομική ισορροπία.

Από το 1558 έως το 1568, το νησί που μόλις είχε βγει από δεκαετίες αίματος, πυρκαγιών και πολιτικής υστερίας, δεν γνώρισε πόλεμο, ούτε εσωτερική εξέγερση. Ο λόγος ήταν διπλός. Από τη μία, η στρατηγική ψυχραιμία της Ελισάβετ. Από την άλλη, η αόρατη παρουσία του ανθρώπου πίσω της: ο Γουίλιαμ Σέσιλ, ο έμπιστος γραμματέας της που έτρεχε τη χώρα μεθοδικά και σιωπηλά.

Κανείς δεν έμεινε ικανοποιημένος 100%. Οι πουριτανοί ήθελαν περισσότερα. Οι καθολικοί ήθελαν παπική εξουσία. Οι εθνικιστές ήθελαν να πάρουν πίσω τη Γαλλία. Οι φτωχοί ήθελαν δουλειές. Κι όμως, η Ελισάβετ κατάφερε να μην δώσει σε κανέναν αρκετό λόγο για εξέγερση. Ήξερε να μιλάει, να αναβάλει, να χαμογελάει, να απειλεί σιωπηλά. Κυβέρνησε με τεντωμένο σκοινί.

Δέκα χρόνια χωρίς πόλεμο. Δέκα χρόνια χωρίς θρησκευτικό διωγμό. Δέκα χρόνια χωρίς εσωτερικό εμφύλιο. Μέσα στον 16ο αιώνα, αυτό δεν ήταν απλώς επιτυχία. Ήταν θαύμα.