Δεν έπαιζε Tetris. Το Tetris έπαιζε μαζί του. Το φαινόμενο που στοιχειώνει τους gamers

Ήταν ξαπλωμένος, τα μάτια του κλειστά. Και παρ’ όλα αυτά, έβλεπε τα τουβλάκια. Κατέβαιναν από ψηλά, έπαιρναν θέση, εξαφανίζονταν, επανέρχονταν. Το παιχνίδι είχε τελειώσει ώρες πριν, αλλά ο εγκέφαλός του συνέχιζε να παίζει. Χωρίς οθόνη. Χωρίς χειριστήριο. Μόνο με μνήμη, συνήθεια και κάτι ανεξήγητο.

Το φαινόμενο λέγεται Tetris Effect. Το όνομα του προέρχεται από το διάσημο παιχνίδι, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτό. Όταν ο εγκέφαλος εθίζεται σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα, συνεχίζει να τα αναπαράγει ακόμη κι όταν το ερέθισμα έχει φύγει. Τα βλέπει στα όνειρα, τα προβάλει με τα μάτια κλειστά, τα τοποθετεί σε πραγματικά αντικείμενα.

Το Tetris Effect παρατηρήθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του ’90. Άνθρωποι που έπαιζαν ώρες Tetris άρχισαν να βλέπουν τα σχήματα να κατεβαίνουν όταν κοιμόντουσαν. Άλλοι προσπαθούσαν να οργανώσουν βαλίτσες, έπιπλα ή ακόμα και αυτοκίνητα, σαν να παίζουν το ίδιο το παιχνίδι με την πραγματικότητα.

Το 2000, μια ομάδα του Χάρβαρντ έκανε ένα συγκλονιστικό πείραμα. Έβαλαν να παίξουν Tetris ακόμα και άτομα με σοβαρή αμνησία, που δεν μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες αναμνήσεις. Κι όμως, ακόμη και εκείνοι ονειρεύτηκαν τα τουβλάκια. Το παιχνίδι είχε προχωρήσει πιο βαθιά απ’ τη συνείδηση. Είχε αποτυπωθεί στον μηχανισμό των ονείρων.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο Tetris. Παίκτες του Minecraft, του Guitar Hero, ακόμη και απλοί χρήστες του TikTok έχουν αναφέρει πως βλέπουν συνεχώς εικόνες, κινήσεις ή επαναλαμβανόμενα σχήματα όταν πια δεν κοιτούν την οθόνη. Το μυαλό δεν σβήνει απλώς. Συνεχίζει.

Στη νευροεπιστήμη, αυτό λέγεται νευροπλαστικότητα. Στην πράξη, είναι σαν να χαράζει ένα παιχνίδι το μονοπάτι του μέσα στον εγκέφαλο. Κι όταν δεν υπάρχει πια εξωτερικό ερέθισμα, η μνήμη και η φαντασία συνεχίζουν να το περπατούν. Μόνες τους.