Δεν είναι λίγοι. Πόσοι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τίγρεις τα τελευταία 200 χρόνια
Ήταν παντού: σε δάση, σε χωράφια, σε μονοπάτια. Οι τίγρεις δεν ήταν απειλούμενο είδος αλλά φόβος θανάτου. Οι νεκροί ξεπερνούν κάθε φαντασία.
Σε μια εποχή που οι τίγρεις θεωρούνται απειλούμενο είδος και η εικόνα τους κοσμεί φιλικά λογότυπα προστασίας της φύσης, είναι εύκολο να ξεχάσουμε πόσο φονικά μπορούν να γίνουν. Όχι για άλλα ζώα. Για τον άνθρωπο. Οι τίγρεις δεν ήταν πάντα σύμβολα ισορροπίας της άγριας ζωής. Για εκατοντάδες χρόνια, υπήρξαν πραγματικός εφιάλτης για εκατομμύρια κατοίκους της Ινδίας, του Μπανγκλαντές, της Μιανμάρ και της ΝΑ Ασίας.
Τα ιστορικά στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Κατά την αποικιοκρατική περίοδο στην Ινδία, οι Βρετανοί κρατούσαν λεπτομερή αρχεία για επιθέσεις άγριων ζώων. Οι τίγρεις εμφανίζονται στα στατιστικά με συχνότητα που σοκάρει. Σε κάποιες περιοχές καταγράφονταν έως και 1.500 νεκροί από επιθέσεις τίγρεων μέσα σε έναν χρόνο. Ολόκληρα χωριά ζούσαν σε καθημερινό τρόμο. Οι κάτοικοι πήγαιναν για ξύλα ή νερό γνωρίζοντας πως μπορεί να μην επιστρέψουν.
Αν αθροίσει κανείς τις αναφορές από τον 19ο αιώνα μέχρι και τα μέσα του 20ού, φτάνει σε έναν αριθμό που οι ειδικοί εκτιμούν πως ξεπερνά τους 300.000 νεκρούς. Κάποιες πηγές αναφέρουν αριθμούς κοντά στις 373.000 θανάτους από τίγρεις μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα. Αν και δεν μπορούμε να επαληθεύσουμε κάθε περιστατικό, η εικόνα είναι ξεκάθαρη: οι τίγρεις ευθύνονται για τις πιο φονικές επιθέσεις από κάθε άλλο μεγάλο σαρκοφάγο στον πλανήτη.
Η πλέον διαβόητη περίπτωση είναι αυτή της τίγρης του Champawat, που καταγράφηκε ως η φονικότερη τίγρης στην ιστορία. Μόνη της σκότωσε 436 ανθρώπους στο Νεπάλ και στη Βόρεια Ινδία, μέχρι που εξουδετερώθηκε το 1907. Δεν ήταν εξαίρεση. Ολόκληρες περιοχές –όπως το τροπικό δέλτα των Sundarbans– έβλεπαν δεκάδες ανθρώπους να χάνονται κάθε χρόνο από τίγρεις που είχαν μάθει να επιτίθενται σε ανθρώπους χωρίς δισταγμό.
Το φαινόμενο δεν ήταν τυχαίο. Οι εκχερσώσεις, η εισβολή ανθρώπων σε δάση και οι τραυματισμοί τίγρεων από κυνηγούς ή παγίδες, τις έκαναν πιο επιθετικές, πιο απελπισμένες, πιο απρόβλεπτες. Μία τραυματισμένη τίγρη που δεν μπορεί να κυνηγήσει άγρια ζώα στρέφεται στον πιο αργό στόχο: τον άνθρωπο.
Στις μέρες μας, οι τίγρεις είναι απειλούμενες, αλλά οι επιθέσεις συνεχίζονται. Στο Μπανγκλαντές, δεκάδες ψαράδες και συλλέκτες μελιού χάνουν ακόμα τη ζωή τους κάθε χρόνο στις παρυφές του δάσους. Η απειλή δεν έχει εξαφανιστεί. Απλώς, δεν τη βλέπουμε πια στις εφημερίδες μας.
Δεν είναι λίγοι. Οι άνθρωποι που έχουν χάσει τη ζωή τους από τίγρεις μέσα στα τελευταία 200 χρόνια φτάνουν σε έναν αριθμό που μοιάζει αδύνατον να χωρέσει στο μυαλό. Κι όμως, είναι ένα κομμάτι της σχέσης μας με την άγρια φύση που λίγοι γνωρίζουν. Μια υπενθύμιση ότι δεν ήμασταν πάντα οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
