Δεν κοιμούνται όλοι οι Ιάπωνες στη δουλειά. Ποιοι υπάλληλοι μπορούν και ποιοι όχι;

Στην Ιαπωνία, το να κοιμηθείς στο γραφείο δεν σημαίνει ότι βαριέσαι. Σημαίνει ότι δούλεψες τόσο πολύ, που εξαντλήθηκες. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται inemuri, δηλαδή «είμαι παρών ενώ κοιμάμαι». Είναι κάτι παραπάνω από αποδεκτό. Είναι σχεδόν τιμητικό. Αλλά όχι για όλους.

Το inemuri δεν ισχύει για τους πάντες. Στην αυστηρή ιεραρχία των ιαπωνικών επιχειρήσεων, μόνο οι πιο παλιοί ή ανώτεροι υπάλληλοι δικαιούνται να παραδοθούν σε έναν στιγμιαίο υπνάκο. Οι νέοι, οι junior υπάλληλοι και οι χαμηλόβαθμοι, απαγορεύεται να το κάνουν. Αν το τολμήσουν, θεωρούνται τεμπέληδες, αγενείς ή ότι δεν σέβονται τον χώρο.

Το παράδοξο είναι ότι δεν υπάρχει επίσημη πολιτική για το ποιος κοιμάται και ποιος όχι. Όλα εξαρτώνται από τον άγραφο κώδικα που συνδέεται με το κύρος, την ηλικία και την αποδεδειγμένη αφοσίωση. Αν είσαι διευθυντής, μπορείς να ρίξεις ένα υπνάκο στη μέση μιας σύσκεψης. Αν είσαι νέος υπάλληλος, καλύτερα να πιεις άλλον έναν καφέ.

Η στάση ύπνου επίσης έχει σημασία. Το inemuri πρέπει να φαίνεται σαν να κοιμάσαι “ενώ είσαι παρών”. Ούτε ξάπλα, ούτε γυρισμένος στον τοίχο. Μόνο σκυμμένος προς τα εμπρός, σαν να έγινες ένα με την εξάντληση. Η εικόνα σου πρέπει να λέει: «δεν αντέχω άλλο γιατί δούλεψα πολύ».

Οι κοινωνιολόγοι που μελέτησαν το φαινόμενο, όπως η Brigitte Steger, επισημαίνουν πως το inemuri είναι τόσο βαθιά ριζωμένο στην ιαπωνική κουλτούρα, που λειτουργεί και ως μέτρο αποδοχής. Όποιος κοιμάται, θεωρείται ότι ανήκει. Όποιος δεν τολμά, είναι ακόμα περιθωριακός.

Η Ιαπωνία καταγράφει από τα χαμηλότερα ποσοστά ύπνου στον κόσμο. Κι όμως, βρίσκει τρόπους να ενσωματώσει τον ύπνο στην εργασία. Όχι από ευαισθησία, αλλά από αφοσίωση. Αρκεί να είσαι σε θέση να τον αξίζεις.