Δεν ψάχνουμε πια για Γη. Ψάχνουμε κάτι καλύτερο. Λέγεται υπερκατοικήσιμος πλανήτης.
Μέχρι πρόσφατα, ψάχναμε για μια δεύτερη Γη. Σήμερα, οι επιστήμονες ονειρεύονται κάτι ανώτερο: έναν υπερκατοικήσιμο πλανήτη, πιο κατάλληλο για τη ζωή απ’ όσο είναι ο δικός μας.
Για δεκαετίες ολόκληρες, η αναζήτηση ζωής στο σύμπαν βασιζόταν σε μία αρχή: να βρούμε έναν δεύτερο πλανήτη σαν τη Γη. Να εντοπίσουμε εκείνον τον βραχώδη κόσμο που θα βρίσκεται στη «Ζώνη Κατοικισιμότητας» — αρκετά κοντά σε ένα άστρο ώστε να μην παγώνει, αλλά και αρκετά μακριά ώστε να μην καίγεται. Όμως κάποιοι επιστήμονες είπαν κάτι πιο ριζοσπαστικό: γιατί να ψάχνουμε για κάτι ίδιο με τη Γη, όταν μπορούμε να βρούμε κάτι καλύτερο;
Ο όρος «υπερκατοικήσιμος πλανήτης» (superhabitable planet) επινοήθηκε για να περιγράψει κόσμους που ενδέχεται να είναι πιο ευνοϊκοί για τη ζωή από τον δικό μας. Πλανήτες πιο παλιοί, πιο ήπιοι, πιο σταθεροί. Με μεγαλύτερη ποικιλία οικοσυστημάτων, περισσότερη υγρασία, λιγότερες καταστροφικές εποχές, μεγαλύτερη επιφάνεια για βιοποικιλότητα. Με πιο γλυκό ήλιο, με θερμοκρασίες ιδανικές για χλωρίδα και πανίδα. Με συνθήκες, με λίγα λόγια, που κάνουν τη Γη να φαίνεται… μέτρια.
Οι αστροβιολόγοι René Heller και John Armstrong έθεσαν τα χαρακτηριστικά ενός τέτοιου πλανήτη. Ηλικία μεγαλύτερη από της Γης, ώστε να έχει υπάρξει περισσότερος χρόνος για την εξέλιξη της ζωής. Λίγο μεγαλύτερη μάζα, ώστε να διατηρεί τη θερμότητα στον πυρήνα και να υποστηρίζει ένα πιο ενεργό μαγνητικό πεδίο. Περισσότερες ήπιες περιοχές, υγρό κλίμα, περισσότερα ρηχά νερά αντί για απέραντους ωκεανούς. Και κάτι ακόμα: πιο σταθερό άστρο, μικρότερης μεταβλητότητας από τον Ήλιο.
Ο Kepler-442b είναι μέχρι σήμερα ο πιο κοντινός μας υποψήφιος. Ένα βραχώδες σώμα σε απόσταση 1.200 ετών φωτός, λίγο μεγαλύτερο από τη Γη, με καλή απόσταση από το άστρο του. Όμως ακόμα απέχει από το να χαρακτηριστεί υπερκατοικήσιμος. Η αλήθεια είναι ότι κανένας τέτοιος πλανήτης δεν έχει εντοπιστεί ακόμα —ίσως επειδή δεν έχουμε τα τεχνολογικά μέσα να μετρήσουμε όλες τις παραμέτρους. Ίσως πάλι γιατί δεν είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε ότι η Γη δεν είναι το τέλειο σπίτι.
Οι υπερκατοικήσιμοι πλανήτες δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι επιστημονική πρόβλεψη. Και καθώς η τεχνολογία μάς επιτρέπει να βλέπουμε πιο μακριά, η έννοια αυτή κερδίζει έδαφος. Μπορεί να είναι ο νέος στόχος της εξερεύνησης του διαστήματος. Γιατί δεν θέλουμε απλώς να επιβιώσουμε αλλού. Θέλουμε να ανθίσουμε.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
