Έχεις αντέξει για ώρες αλλά μόλις φτάνεις στην πόρτα σου θες επειγόντως τουαλέτα, γιατί;

Είναι από τα πιο παράξενα πράγματα που συμβαίνουν στο ανθρώπινο σώμα. Μπορεί να οδηγείς ήρεμα για τριάντα λεπτά χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα. Μπορεί να περιμένεις υπομονετικά στην ουρά του σούπερ μάρκετ, στο φανάρι ή στην ουρά του φούρνου χωρίς να νιώσεις την παραμικρή ανάγκη. Και ξαφνικά, με το που βάζεις το κλειδί στην πόρτα του σπιτιού σου, νομίζεις πως δεν θα προλάβεις.

Το φαινόμενο είναι τόσο συχνό που οι επιστήμονες το έχουν ονομάσει. Ονομάζεται Latchkey Incontinence – δηλαδή «ακράτεια του κλειδιού». Είναι το αίσθημα επείγουσας ανάγκης για ούρηση που κορυφώνεται ακριβώς τη στιγμή που πλησιάζεις την τουαλέτα σου. Και πιο συγκεκριμένα, όταν μπαίνεις στο σπίτι σου. Είναι σαν ο εγκέφαλος να έχει ένα κρυφό διακόπτη που λέει «σχεδόν φτάσαμε, χαλάρωσε».

Η εξήγηση είναι περισσότερο νευρολογική και ψυχολογική παρά ουρολογική. Ο εγκέφαλός μας λειτουργεί με προγράμματα και προσδοκίες. Όταν βλέπει γνώριμες εικόνες – την είσοδο του σπιτιού, το μπάνιο, τη ρουτίνα – στέλνει εντολές στο σώμα ότι έφτασε η ώρα για ανακούφιση. Αυτές οι εντολές, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, χαλαρώνουν τους μυς που συγκρατούν την κύστη.

Έχει παρατηρηθεί ότι το ίδιο συμβαίνει και στα παιδιά όταν ακούν τρεχούμενο νερό, ή σε ανθρώπους που μπαίνουν στο μπάνιο μόνο και μόνο για να πλύνουν τα δόντια τους. Το σώμα ενεργοποιεί ένα «conditioned reflex» – ένα αντανακλαστικό που εκπαιδεύεται με τη συνήθεια. Και δυστυχώς, δεν ενδιαφέρεται καθόλου αν έχεις ακόμα να βρεις τα κλειδιά μέσα στην τσάντα σου.

Αν αυτό σου συμβαίνει συχνά και σε ενοχλεί, η λύση είναι απλή και παράδοξη: προσπάθησε να ξεγελάσεις τον εγκέφαλό σου. Μείνε λίγο έξω από την πόρτα, κάνε κάτι άσχετο, καθυστέρησε λίγο το μπες-βγες. Ουσιαστικά, επανεκπαίδευσε το σώμα σου για να μην βιάζεται τόσο πολύ.

Δεν είναι πάθηση, ούτε ένδειξη προβλήματος, εκτός κι αν υπάρχει συστηματική απώλεια ούρων ή πόνος. Είναι απλώς άλλη μια υπενθύμιση του πόσο περίπλοκα και απρόβλεπτα λειτουργεί ο εγκέφαλος. Και πόσο τον επηρεάζουν οι συνήθειες.