Έγραψε το σπουδαιότερο ποίημα του αιώνα, επειδή παντρεύτηκε λάθος γυναίκα για να μην επιστρέψει στην Αμερική
Ένα ποίημα που άλλαξε την ποίηση γεννήθηκε από έναν αποτυχημένο γάμο. Η δραματική προσωπική ζωή του Έλιοτ πίσω από το The Waste Land.
Γεννήθηκε στο Μιζούρι, αλλά η ψυχή του ανήκε στην Αγγλία. Ο Τόμας Στερνς Έλιοτ, μεγαλωμένος στις όχθες του Μισισιπή, ένιωθε πως η Αμερική δεν μπορούσε να του προσφέρει τη λογοτεχνική πυκνότητα που λαχταρούσε. Το Λονδίνο, με την ομίχλη του, τα τσάγια του και τις εσωστρεφείς του σκιές, του έδινε κάτι περισσότερο: ένα βάθος που ο Νέος Κόσμος δεν είχε.
Στα 26 του, λίγους μήνες αφότου έφτασε στην Αγγλία, παντρεύτηκε τη Βιβιέν Χέιγ-Γουντ, μια καθηγήτρια απ’ το Κέιμπριτζ με σωματικά και ψυχικά προβλήματα. Δεν ήταν έρωτας. Ήταν η απελπισμένη κίνηση ενός ανθρώπου που ήθελε να “κάψει τις γέφυρές του”. Ο ίδιος έγραψε αργότερα: «Πείστηκα πως την αγαπούσα, μόνο και μόνο για να δεσμευτώ να μείνω στην Αγγλία».
Η απόφαση τον κατέστρεψε. Η Βιβιέν ήταν διαρκώς άρρωστη, με ημικρανίες, εμπύρετες καταστάσεις, εμμονές και σωματικές παραλύσεις. Άρχισε να εξαρτάται από οπιούχα και αιθέρα. Ο Έλιοτ απομονωνόταν όλο και περισσότερο. Οι βραδιές τους ήταν βασανιστικές για τους καλεσμένους: «Δεν θα ξαναέρθω ποτέ στο σπίτι σας», τους έλεγαν φίλοι που είχαν αντέξει μόνο ένα δείπνο μαζί τους.
Ο γάμος αυτός, παράδοξα, γέννησε ένα από τα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας ποίησης. Το 1922, μέσα από την πνιγηρή, υπαρξιακή κόλαση που ζούσε, ο Έλιοτ έγραψε το The Waste Land. Ένα ποίημα αποσπασματικό, γκρίζο, γεμάτο παγωνιά και διαλυμένη ψυχή. Ένα έργο που μίλησε στη μεταπολεμική γενιά σαν κραυγή απελπισίας.
«Με τον γάμο, μπήκα σε μια κατάσταση του νου από την οποία γεννήθηκε το Waste Land», έγραψε αργότερα. Η στέρηση, η ενοχή και η αδυναμία να επικοινωνήσεις με τον άλλο έγιναν στίχοι. Ο κόσμος έβλεπε μοντερνισμό. Εκείνος έβλεπε συντρίμμια.
Δεν χώρισαν ποτέ. Ούτε διαζύγιο. Την άφησε πίσω του, κυριολεκτικά. Την έστειλε σε ψυχιατρείο το 1938, όπου έμεινε μέχρι τον θάνατό της, το 1947. Δεν την επισκέφθηκε ποτέ. Όταν του τηλεφώνησαν να του πουν πως πέθανε, έβαλε τα χέρια στο πρόσωπο και ψιθύρισε «Θεέ μου, Θεέ μου».
Παντρεύτηκε ξανά μόλις στα 68 του, με τη γραμματέα του. Ήταν η μόνη που του έδωσε γαλήνη. Η πρώτη του σύζυγος τον είχε στοιχειώσει, αλλά μέσα απ’ αυτό το τραύμα γεννήθηκε μια ποίηση που άλλαξε τον κόσμο.
ΤΡΟΜΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ – ΜΗ ΤΗ ΧΑΣΕΙΣ
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
