Έπρεπε να διαγράψεις 10 φίλους από το Facebook για να κερδίσεις ένα μπέργκερ

Το 2009 ήταν μια περίοδος που τα social media αναζητούσαν ακόμα την ταυτότητά τους και οι χρήστες πειραματίζονταν με ό,τι νέο εμφανιζόταν. Ήταν η εποχή των πρώτων παιχνιδιών, των status updates με καψούρα και των «προσθέσεων φίλων» χωρίς δεύτερη σκέψη. Ήταν επίσης η εποχή που μια καμπάνια fast food κατάφερε να ταρακουνήσει το Facebook και να φανερώσει, με χιουμοριστικό αλλά και απόκοσμα εύστοχο τρόπο, πόσο επιπόλαια είχαμε αρχίσει να ορίζουμε τη φιλία στον ψηφιακό κόσμο.

Η καμπάνια λεγόταν “Whopper Sacrifice” και ξεκίνησε από την Burger King με μια απλή, σχεδόν σατανική ιδέα: αν διαγράψεις 10 φίλους από το Facebook, θα σου δώσουμε δωρεάν ένα Whopper. Όχι κουπόνι, όχι έκπτωση. Ένα πραγματικό, ζεστό μπέργκερ. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η εφαρμογή ενημέρωνε τους «θυσιασμένους» φίλους ότι είχαν διαγραφεί για χάρη ενός μπιφτεκιού. Το notification έγραφε ξεκάθαρα: «Ο Χ σε διέγραψε για ένα Whopper».

Το αποτέλεσμα ήταν εκρηκτικό. Μέσα σε λίγες μέρες, πάνω από 200.000 φίλοι είχαν διαγραφεί. Οι χρήστες έμπαιναν στην εφαρμογή, σάρωναν τους λιγότερο σημαντικούς φίλους τους και έπαιρναν το μπέργκερ τους με ένα σαρκαστικό χαμόγελο. Η καμπάνια έγινε viral, σχολιάστηκε στα media, χαιρετίστηκε ως ιδιοφυής κίνηση marketing και συγχρόνως ως απόδειξη της αποσύνθεσης των ανθρώπινων σχέσεων στην ψηφιακή εποχή.

Το Facebook δεν άργησε να παρέμβει. Στα μάτια της πλατφόρμας, η ειδοποίηση προς τους διαγεγραμμένους παραβίαζε την ιδιωτικότητα των χρηστών. Η Burger King δεν έλεγε απλώς ότι κάποιος διαγράφηκε — έλεγε και το γιατί. Αυτή η αμεσότητα, που έκανε την καμπάνια τόσο ελκυστική, ήταν και η αιτία του τέλους της. Το Facebook την μπλόκαρε επίσημα, αναγκάζοντας την Burger King να τη διακόψει πρόωρα. Όμως η ιστορία είχε ήδη γραφτεί.

Το πιο ενδιαφέρον όμως δεν ήταν η διαγραφή ή το μπέργκερ. Ήταν το ρήγμα που άνοιγε στη συνείδηση του κοινού. Ποιος είναι φίλος τελικά; Ποιοι από τους εκατοντάδες ανθρώπους που έχεις προσθέσει αξίζουν να μείνουν; Και πόσο εύκολα μπορείς να τους αποχωριστείς για κάτι τόσο ευτελές όπως ένα fast food γεύμα; Η καμπάνια είχε χιούμορ, είχε και ειρωνεία, αλλά πάνω απ’ όλα λειτουργούσε σαν καθρέφτης. Ένας καθρέφτης που δεν άρεσε σε όλους.

Το «Whopper Sacrifice» πέρασε γρήγορα στη σφαίρα του αστικού διαδικτυακού μύθου. Δεν επαναλήφθηκε ποτέ, δεν εξελίχθηκε, δεν ξαναέπαιξε κάτι παρόμοιο. Ίσως γιατί κανείς δεν ήθελε να δει τόσο ξεκάθαρα πόσο φθηνά κοστίζει τελικά ένας άνθρωπος στο timeline. Η καμπάνια απέκτησε cult υπόσταση, έγινε case study και ακόμη και σήμερα, όταν αναφέρεται, συνοδεύεται από ένα αμήχανο γέλιο. Όχι γιατί δεν ήταν αστείο, αλλά γιατί ήταν πολύ πιο αληθινό απ’ όσο αντέχαμε.