Έτρωγαν όντως οι αρχαίοι Έλληνες σκύλους;

Σήμερα, η ιδέα και μόνο είναι αποτρόπαιη. Ο σκύλος είναι για εμάς σύντροφος, φύλακας, φίλος, μέλος της οικογένειας. Η σκέψη να τον αντιμετωπίσουμε ως τροφή προκαλεί σοκ και βαθιά αποστροφή. Κι όμως, στην αρχαιότητα, πριν διαμορφωθεί η ηθική και η συναισθηματική σχέση που έχουμε σήμερα με τα ζώα, υπήρχαν λαοί που σε εξαιρετικές περιπτώσεις έφταναν στο σημείο να φάνε ακόμα και σκύλο.

Δεν ήταν ο κανόνας, ούτε μια πράξη που συναντούσες σε όλο τον ελληνικό κόσμο. Αντιθέτως, ήταν περιθωριακή, σπάνια και κατακριτέα ακόμα και τότε. Ο Ηρόδοτος περιγράφει με αποστασιοποίηση τελετουργίες σε απομακρυσμένους λαούς, όπου η κατανάλωση σκύλου είχε ρόλο συγκεκριμένο, όχι γαστρονομικό. Ήταν μέρος μιας κουλτούρας που σήμερα μάς είναι ξένη, και τότε ήταν ήδη αμφισβητούμενη.

Αναφορές υπάρχουν και για τη Σπάρτη, όπου λέγεται πως ο “μέλας ζωμός” περιείχε συστατικά σκληρά και δυσάρεστα, ίσως ακόμα και κρέας σκύλου. Δεν υπάρχουν αποδείξεις, μόνο εικασίες. Το πιθανότερο είναι πως ο φόβος της πείνας ή η επιβολή της σκληραγώγησης ήταν αυτοί που οδηγούσαν σε τέτοιες ακραίες πράξεις — ποτέ η ευχαρίστηση ή η συνήθεια.

Η ίδια η αρχαία κωμωδία, με τον Αριστοφάνη και άλλους συγγραφείς, χρησιμοποιούσε το “να τρως σκύλο” ως αστείο, ή ως ένδειξη παρακμής. Ήταν κάτι που προκαλούσε αηδία στο κοινό, όχι αποδοχή. Αυτό αποδεικνύει πως η ιδέα δεν ήταν φυσιολογική ούτε τότε, αλλά αντικείμενο χλευασμού ή φόβου.

Σήμερα, ο σκύλος έχει έναν ιερό ρόλο στη ζωή μας. Μας προστατεύει, μας συντροφεύει, μας αγαπά άδολα. Και αυτό είναι προϊόν μιας ηθικής εξέλιξης. Το γεγονός ότι κάποτε υπήρξαν κοινωνίες που τον αντιμετώπισαν ως τροφή μάς θυμίζει πόσο έχουμε αλλάξει. Και πόσο πολύτιμος είναι αυτός ο δεσμός που έχουμε πια μαζί του.