Γιατί χαρτί υγείας και όχι χαρτί τουαλέτας;

Σκεφτείτε το: γιατί λέμε “χαρτί υγείας” και όχι απλώς “χαρτί τουαλέτας”; Είναι ένα από αυτά τα μικρά γλωσσικά παράδοξα που περνούν απαρατήρητα μέχρι κάποιος να τα επισημάνει, και τότε δεν μπορείς να τα ξε-σκεφτείς.

Η επιλογή του όρου “χαρτί υγείας” δεν είναι τυχαία. Οι εταιρείες που το παράγουν ήθελαν να του προσδώσουν μια αίσθηση καθαριότητας και φροντίδας. Άλλωστε, η λέξη “υγεία” ακούγεται πιο αισιόδοξη από μια ωμή αναφορά στη χρήση του προϊόντος. Εξάλλου, το branding έχει σημασία – “υγεία” σημαίνει φρεσκάδα και ευεξία, ενώ “τουαλέτα”… καλά, ας πούμε απλώς ότι είναι λιγότερο ελκυστική.

Πολλές γλώσσες δεν έχουν αυτή την αιδήμονα διάθεση. Στα αγγλικά, το λένε ξεκάθαρα “toilet paper”, όπως και στα γερμανικά (Toilettenpapier) και στα γαλλικά (papier toilette). Οι Έλληνες, όμως, ως λαός που αγαπά την ευγενική διατύπωση, το μετονόμασαν σε κάτι πιο εύηχο. Είναι η ίδια λογική που κάνει τους ανθρώπους να λένε “πάω στο μπάνιο” αντί να γίνουν πιο περιγραφικοί.

Υπάρχει, βέβαια, και μια πιο πρακτική διάσταση: το “χαρτί υγείας” δεν χρησιμοποιείται μόνο για τον προφανή λόγο. Από το σκούπισμα υγρών στην κουζίνα μέχρι τη χρήση του ως αυτοσχέδιο χαρτομάντιλο, έχει κερδίσει μια θέση πολλαπλών χρήσεων στην καθημερινότητά μας.

Οπότε, την επόμενη φορά που θα βρεθείτε μπροστά σε ένα ράφι με χαρτί υγείας, μπορείτε να εκτιμήσετε όχι μόνο την πρακτικότητα του προϊόντος, αλλά και το μικρό γλωσσικό του ταξίδι. Και αν κάποιος σας ρωτήσει “Γιατί το λέμε έτσι;”, απαντήστε του: “Γιατί έχουμε τρόπους!”