Γιατί δεν κατεδαφίζονται τα επικίνδυνα ετοιμόρροπα κτίρια
Παρά το γεγονός ότι χιλιάδες κτίρια στην Αθήνα είναι εγκαταλελειμμένα και χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα, η διαδικασία κατεδάφισης αποδεικνύεται εξαιρετικά πολύπλοκη και χρονοβόρα, με αποτέλεσμα να παραμένουν για δεκαετίες μέσα στον ιστό της πόλης.
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και της Πολεοδομίας, περισσότερα από 4.000 κτίρια στην Αθήνα θεωρούνται ετοιμόρροπα ή επικίνδυνα, με τουλάχιστον 600 από αυτά να έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως ακατάλληλα για χρήση. Η χαρτογράφηση των κτιρίων αυτών αποκαλύπτει μια εκτεταμένη αστική παρακμή σε πολλές περιοχές της πόλης, από το ιστορικό κέντρο μέχρι τις δυτικές συνοικίες.
Η περίπτωση του παλιού ξενοδοχείου «La Mirage» στην Ομόνοια αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: δεκαετίες εγκατάλειψης, νομικά εμπόδια και διαδοχικές αλλαγές ιδιοκτησίας το έχουν αφήσει να ρημάζει στο κέντρο της Αθήνας.
Γιατί δεν κατεδαφίζονται τα κτίρια
Η απάντηση βρίσκεται στη γραφειοκρατία, τις νομικές αβεβαιότητες, αλλά και την αδράνεια των αρμόδιων φορέων. Αρκετά κτίρια έχουν πολλούς συνιδιοκτήτες, κάποιοι από τους οποίους είναι άγνωστοι ή έχουν αποβιώσει, ενώ δεν είναι σπάνιο να εμπλέκονται και περιπτώσεις ακινήτων χωρίς ξεκάθαρο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε ενέργεια για κατεδάφιση ή αξιοποίηση.
Επιπλέον, αν και υπάρχουν επιτροπές επικινδύνως ετοιμόρροπων κτισμάτων, η διαδικασία απαιτεί πολλές εγκρίσεις, συχνά από διαφορετικά υπουργεία, όπως ΥΠΕΝ, ΥΠΠΟ, ΥΠΟΙΚ και Δήμοι, με αποτέλεσμα να υπάρχει χρονική καθυστέρηση που συχνά ξεπερνά τα 10 χρόνια.
Η απώλεια εσόδων και η εικόνα της πόλης
Το κόστος είναι επίσης ανασταλτικός παράγοντας. Η κατεδάφιση ενός τέτοιου κτιρίου κοστίζει δεκάδες χιλιάδες ευρώ και, σε πολλές περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες δεν έχουν το οικονομικό περιθώριο να την αναλάβουν. Από την άλλη πλευρά, το κράτος ή οι δήμοι σπάνια διαθέτουν πόρους για τέτοιες παρεμβάσεις, παρότι το οπτικό και λειτουργικό αποτύπωμα των κτιρίων αυτών είναι αρνητικό για την εικόνα της πόλης, την ασφάλεια και τη δημόσια υγεία.
Πολιτικές χωρίς εφαρμογή
Αν και έχουν γίνει προσπάθειες, όπως η πρόβλεψη για προσωρινή επιβολή προστίμων στους ιδιοκτήτες ή η δυνατότητα απαλλοτρίωσης, η πολιτική βούληση και εφαρμογή των μέτρων κρίνεται ελλιπής. Η Αθήνα συνεχίζει να έχει χιλιάδες ακίνητα-φαντάσματα, με τις κατεδαφίσεις να αποτελούν την εξαίρεση και όχι τον κανόνα.