Γιατί η Κέα ονομάζεται και Τζιά;
Από την αρχαία Υδρούσα και τον μυθικό ήρωα Κέω, μέχρι την Ενετοκρατία που γέννησε την ονομασία Τζιά, η ιστορία του νησιού φαίνεται καθαρά στα ονόματά του.
Η Κέα είναι από τα πιο κοντινά νησιά στις ακτές της Αττικής και όμως το όνομά της μπερδεύει πολλούς. Επισήμως είναι η Κέα, αλλά σχεδόν όλοι την ξέρουν ως Τζιά. Η διπλή ονομασία δεν είναι τυχαία, κουβαλάει αιώνες ιστορίας και κατακτήσεων.
Στην αρχαιότητα το νησί λεγόταν Υδρούσα, γιατί είχε άφθονα νερά και πλούσια βλάστηση. Αργότερα επικράτησε το όνομα Κέως, από τον μυθικό ήρωα Κέω, γιο του Απόλλωνα, που οδήγησε τους πρώτους εποίκους από τη Ναύπακτο. Αυτό το όνομα πέρασε στους Έλληνες, στους Ρωμαίους και στους Βυζαντινούς.
Η εποχή που γεννήθηκε η Τζιά
Μετά το 1204, όταν η Κωνσταντινούπολη έπεσε στους Σταυροφόρους, η Κέα πέρασε στους Βενετούς. Εκείνοι την κατέγραψαν ως Zea ή Zia στους χάρτες τους. Από αυτή τη μορφή βγήκε η προφορά Τζιά, που υιοθέτησαν οι κάτοικοι και έμεινε στη γλώσσα.
Την εποχή της Οθωμανικής κυριαρχίας το όνομα Τζιά είχε ήδη ριζώσει, και παρότι υπήρξαν και άλλες επίσημες ονομασίες (όπως Murtat στα τουρκικά έγγραφα), στην καθομιλουμένη το νησί έμεινε Τζιά. Έτσι το βρίσκουμε σε περιγραφές περιηγητών του 17ου και 18ου αιώνα.
Μετά την ανεξαρτησία, το ελληνικό κράτος ήθελε να δώσει ξανά αρχαία λάμψη στα νησιά.Eτσι η επίσημη ονομασία ξαναέγινε Κέα. Όμως οι άνθρωποι που ζούσαν εκεί δεν εγκατέλειψαν ποτέ το Τζιά, γιατί ήταν το όνομα της καθημερινότητάς τους.
Σήμερα και τα δύο ονόματα χρησιμοποιούνται. Στους χάρτες, στα επίσημα έγγραφα και στις ανακοινώσεις θα δείτε Κέα, αλλά στις συζητήσεις, στα καΐκια και στις ταβέρνες όλοι θα σας πουν Τζιά.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
