Γιατί λέμε τις νοσοκόμες αδερφές; Η απάντηση έρχεται από τον Μεσαίωνα
Η λέξη “αδερφή” για τις νοσοκόμες δεν είναι τυχαία. Ξεκίνησε από τις καλόγριες που φρόντιζαν αρρώστους στον Μεσαίωνα, πολύ πριν υπάρξει η σύγχρονη ιατρική.
Πολύ πριν η νοσηλευτική γίνει επάγγελμα, η φροντίδα των αρρώστων ανήκε σε άλλους. Δεν υπήρχαν πανεπιστημιακά πτυχία, δεν υπήρχαν οργανωμένα νοσοκομεία, δεν υπήρχαν επαγγελματίες με στολές. Υπήρχαν μόνο γυναίκες που είχαν δώσει όρκο αφοσίωσης — όχι στην ιατρική, αλλά στον Θεό. Οι καλόγριες. Οι αδερφές.
Στον Μεσαίωνα, τα μοναστήρια ήταν από τα ελάχιστα μέρη που μπορούσε να βρει κανείς στέγη, καθαρό νερό και κάποια μορφή περίθαλψης. Οι μοναχές, γυναίκες μορφωμένες για τα δεδομένα της εποχής, ήταν αυτές που φρόντιζαν τους φτωχούς, τους άρρωστους και τους τραυματίες. Στην καθημερινότητα, οι άνθρωποι δεν τις αποκαλούσαν με το όνομά τους. Τις αποκαλούσαν “sisters” — αδερφές. Όχι από συγγένεια αίματος, αλλά από τη συγγένεια της πίστης και της φροντίδας.
Αυτός ο όρος έμεινε. Όταν, αιώνες αργότερα, η Florence Nightingale οργάνωσε τον ρόλο της νοσοκόμας με επιστημονική βάση, κράτησε πολλά στοιχεία από τη μοναστική οργάνωση: τη στολή, την πειθαρχία, τη δομή. Οι πρώτες νοσοκόμες είχαν ακόμη και καθολικές αναφορές στην ορολογία τους. Κι έτσι, ο όρος “sister” παρέμεινε — τουλάχιστον στον αγγλόφωνο κόσμο.
Ακόμα και σήμερα, σε πολλά νοσοκομεία του Ηνωμένου Βασιλείου, η υπεύθυνη νοσηλεύτρια μιας πτέρυγας αποκαλείται Ward Sister. Δεν είναι μοναχή. Δεν φοράει πέπλο. Αλλά κουβαλά μια παράδοση αιώνων. Ένα όνομα που ξεκίνησε από πέτρινες αίθουσες μοναστηριών και έφτασε στους διαδρόμους της σύγχρονης ιατρικής.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
