Γιατί ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε Το Χαμόγελο της Τζοκόντας

Ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε Το Χαμόγελο της Τζοκόντας το 1965, μια από τις πιο εμβληματικές και αγαπημένες του συνθέσεις, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματικά περίοδο της ζωής του.

Η ιστορία πίσω από το έργο έχει έντονο προσωπικό χαρακτήρα. Ο ίδιος ο Χατζιδάκις είχε πει ότι το έργο αυτό το έγραψε ως φόρο τιμής σε έναν φίλο του από τη Νέα Υόρκη, τον Τζιανκάρλο Μενότι, που (σύμφωνα με πηγές) αυτοκτόνησε. Το Χαμόγελο της Τζοκόντας συμβολίζει την ειρωνεία και το αινιγματικό πρόσωπο της ζωής και του θανάτου.

Επιπλέον, ο τίτλος Το Χαμόγελο της Τζοκόντας έχει μια βαθιά υπαρξιακή χροιά συνδέει το αιώνιο χαμόγελο της Μόνα Λίζα με την ιδέα ότι στη ζωή το όμορφο και το τραγικό συνυπάρχουν.

Λέγεται πως ο Χατζιδάκις το έγραψε ως προσωπική εξομολόγηση και λύτρωση, ως στοχασμό πάνω στην ειρωνεία της ζωής και του θανάτου αλλά και ως καλλιτεχνική πρόκληση: να φτιάξει ένα έργο κλασικό, με κινηματογραφική ατμόσφαιρα, διαχρονικότητα και παγκόσμια απήχηση.

«Το Χαμόγελο της Τζοκόντας γεννήθηκε μέσα σε μια νύχτα γεμάτη αναμνήσεις, πίκρα κι ένα παράξενο χαμόγελο που ξαφνικά ξεπήδησε μέσα απ’ την πιο κρυφή μου θλίψη… Το έργο τούτο είναι ένα ημερολόγιο εσωτερικό, ένας κόσμος που χάθηκε ανεπιστρεπτί, μαζί με μια ηλικία που δεν ξαναγυρίζει ποτέ» είχε γράψει ο ίδιος στο σημειωμά του για το δίσκο.