Γιατί ο Πάπας δεν μπορεί να γίνει δωρητής οργάνων;

Όταν ένας Πάπας πεθαίνει, το σώμα του δεν ανήκει πια στον ίδιο. Ανήκει στην Καθολική Εκκλησία. Θεωρείται ένα ιερό λείψανο, ένα κομμάτι της πνευματικής κληρονομιάς που πρέπει να διατηρηθεί ακέραιο. Το να αφαιρέσεις όργανα για μεταμόσχευση θα σήμαινε παραβίαση της ιερότητας του σώματος που κάποτε ενσάρκωνε τον ηγέτη της Εκκλησίας.

Ο Ιωσήφ Ράτσινγκερ, πριν γίνει Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’, είχε εγγραφεί ως δωρητής οργάνων στη Γερμανία. Είχε κρατήσει την κάρτα του δωρητή επί δεκαετίες, δείχνοντας έμπρακτα τη στήριξή του στη δωρεά οργάνων. Όμως το 2005, με την ανάρρησή του στον παπικό θρόνο, αυτή η κάρτα έπαψε να ισχύει με μια απλή αλλά απόλυτη απόφαση: δεν μπορείς να κόψεις ούτε ένα κύτταρο από το σώμα ενός Πάπα.

Η Καθολική Εκκλησία δεν είναι αντίθετη στη δωρεά οργάνων γενικά. Ίσα ίσα, την ενθαρρύνει ως πράξη αγάπης και προσφοράς προς τον συνάνθρωπο. Όμως για τον Πάπα, το πλαίσιο αλλάζει ριζικά. Ο θάνατός του συνοδεύεται από αυστηρότατες τελετουργίες, που περιλαμβάνουν την πιστή διατήρηση του σώματός του για λόγους συμβολικούς, θεολογικούς και ιστορικούς.

Δεν υπάρχει επίσημο έγγραφο του Βατικανού που να αναλύει διεξοδικά αυτή την απαγόρευση. Όμως, η πρακτική προκύπτει από την αντίληψη ότι το σώμα του Πάπα είναι δημόσιο αγαθό της Εκκλησίας και δεν μπορεί να υποστεί αλλαγές ή «απώλειες», ακόμα κι αν αυτές θα έσωζαν άλλες ζωές.

Η περίπτωση του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ’ είναι από τις ελάχιστες γνωστές όπου ο ίδιος είχε προετοιμαστεί να δωρίσει τα όργανά του, αλλά η ανάρρησή του στο ύπατο αξίωμα τον υποχρέωσε να εγκαταλείψει αυτό το σχέδιο. Μια ήσυχη, ανθρώπινη επιθυμία που τελικά υποχώρησε μπροστά σε μια υπερχιλιόχρονη παράδοση.