Γιατί σε άλλες χώρες τα ζώα δεν κάνουν γαβ γαβ, νιάου και τσίου;

Αν ένας Έλληνας ακούσει έναν σκύλο να γαβγίζει, θα πει «γαβ γαβ». Αν τον ακούσει ένας Άγγλος, θα πει «woof woof». Κι ένας Ιάπωνας; Θα πει «wan wan». Και όλοι μιλάνε για το ίδιο ζώο, που κάνει το ίδιο ακριβώς ήχο. Πώς γίνεται αυτό;

Η απάντηση δεν είναι ότι τα ζώα αλλάζουν φωνή από χώρα σε χώρα. Είναι ότι εμείς τα “μεταφράζουμε” διαφορετικά, ανάλογα με τη γλώσσα μας, τους ήχους που αναγνωρίζουμε πιο εύκολα και το πώς γράφουμε αυτά που ακούμε. Δεν είναι τα ζώα που αλλάζουν – είναι τα αυτιά μας.

Η ονοματοποιία – δηλαδή η απόδοση ήχων με λέξεις – δεν είναι τόσο αντικειμενική όσο νομίζουμε. Κάθε γλώσσα έχει τα δικά της “όρια” στο πώς ακούει και γράφει έναν ήχο. Έτσι, ο ελληνικός «κόκορας» λέει «κικιρίκου», ο αγγλικός λέει «cock-a-doodle-doo» και ο ιαπωνικός «kokekokko».

Το ίδιο συμβαίνει με τη γάτα: στην Ελλάδα κάνει «νιάου», στη Γαλλία «miaou», στην Ιταλία «miao», στην Κίνα «miao», αλλά στα αγγλικά λέει «meow». Κι αν πεις «νιάου» σε έναν Άγγλο, θα νομίζει ότι μιλάς παιδικά ελληνικά. Κι όμως, περιγράφεις τον ίδιο ήχο.

Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που η κάθε γλώσσα “συλλαβίζει” την πραγματικότητα. Ο ήχος του κελαηδίσματος είναι παγκόσμιος, αλλά στην Ισπανία το πουλί λέει «pío pío», στην Ελλάδα «τσίου», στη Γερμανία «piep piep» και στην Κορέα «jjok jjok». Όλα διαφορετικά. Κι όμως, όλα σωστά.

Η φωνή ενός σκύλου είναι «ακατέργαστη». Το «γαβ» είναι απλώς μια λέξη που εμείς θεωρούμε ότι πλησιάζει αυτό που ακούμε. Αλλά ένας Σουηδός ακούει τον ίδιο ήχο και λέει «voff». Η φωνή είναι ίδια, η αντίληψη αλλάζει. Σαν να βλέπουμε την ίδια εικόνα σε διαφορετικά φίλτρα.

Το φαινόμενο αυτό αποκαλύπτει κάτι πολύ πιο βαθύ: η γλώσσα δεν είναι απλώς λέξεις, είναι τρόπος σκέψης. Είναι η γωνία από την οποία ακούμε, βλέπουμε και ζούμε τον κόσμο. Ακόμα και όταν πρόκειται για ένα σκυλάκι που γαβγίζει ή ένα καναρίνι που τραγουδάει στο περβάζι.