Γιατί στην Ιαπωνία τα μπουφέ τα λένε Βίκινγκς;

Αν ταξιδέψεις στην Ιαπωνία και δεις μια ταμπέλα που γράφει “Breakfast Viking” ή “Sushi Viking”, μην περιμένεις να βρεις κράνη με κέρατα ή βαριά σπαθιά στο μενού. Το μόνο που θα βρεις είναι… μπουφέ. Στην Ιαπωνία, εδώ και δεκαετίες, η λέξη “Viking” σημαίνει buffet. Και η ιστορία πίσω από αυτό είναι όσο παράξενη κι απολαυστική όσο και το ίδιο το φαγητό.

Το 1957, ο διευθυντής του φημισμένου Imperial Hotel στο Τόκιο ταξίδεψε στη Σουηδία. Εκεί, δοκίμασε για πρώτη φορά το παραδοσιακό smörgåsbord – ένα τραπέζι γεμάτο πιάτα με κρύα και ζεστά φαγητά, ανοιχτό για όλους, χωρίς σερβιτόρους και με άπειρες επιλογές. Εντυπωσιάστηκε. Δεν είχε ξαναδεί κάτι τέτοιο. Κι όταν επέστρεψε στην Ιαπωνία, ήθελε να φέρει την εμπειρία στον λαό του.

Όμως η λέξη “smörgåsbord” ήταν σχεδόν αδύνατο να προφερθεί στα ιαπωνικά. Στις εσωτερικές συσκέψεις του ξενοδοχείου, αναζητούσαν ένα όνομα που να είναι εύηχο, δυναμικό και να δημιουργεί εικόνες αφθονίας. Τότε, ένας από τους υπαλλήλους θυμήθηκε μια ταινία που παιζόταν στους ιαπωνικούς κινηματογράφους: “The Vikings”, με τον Κερκ Ντάγκλας και τον Τόνι Κέρτις. Το όνομα ακούστηκε «δυνατό», εύκολο στην προφορά, και συνδεδεμένο με εικόνες γενναιοδωρίας, πλούτου και θάρρους. Κάπως έτσι, το πρώτο “Viking Restaurant” στην Ιαπωνία γεννήθηκε.

Η ιδέα έγινε επιτυχία. Ο κόσμος λάτρεψε τον νέο τρόπο φαγητού — ποικιλία, ελευθερία επιλογής, χωρίς περιορισμούς. Και το όνομα “Viking” κόλλησε. Μέσα σε λίγα χρόνια, ολόκληρη η Ιαπωνία άρχισε να αποκαλεί τους μπουφέδες “βαϊκίνγκου” (バイキング). Στα ξενοδοχεία, στα εστιατόρια, στα resort, ακόμη και στα παιδικά μενού.

Η λέξη έχασε πλήρως την αρχική της σημασία. Κανείς δεν σκέφτεται πλέον επιδρομές, πλοία ή Νορμανδούς. Για τον μέσο Ιάπωνα, “Viking” σημαίνει “φαγητό χωρίς όριο”. Κι έτσι, ένας Σουηδικός μπουφές, μια χολιγουντιανή ταινία και ένα ξενοδοχείο στο Τόκιο δημιούργησαν μια από τις πιο παράξενες πολιτισμικές μεταφράσεις του 20ού αιώνα.