Γιατί στο Μπεν Χουρ δε φαίνεται το πρόσωπο του Ιησού Χριστού;

Η ταινία Μπεν Χουρ, η οποία κυκλοφόρησε το 1959 και είναι από τις πιο διάσημες κινηματογραφικές παραγωγές όλων των εποχών, απέχει πολύ από μια απλή ιστορία της αρχαίας Ρώμης. Στην ταινία, ο Ιησούς Χριστός κάνει μια σύντομη εμφάνιση, αλλά το πρόσωπό του ποτέ δεν φαίνεται καθαρά. Η απόφαση αυτή δεν ήταν τυχαία, αλλά συνδεόταν με τους κοινωνικούς και νομικούς περιορισμούς της εποχής, ιδίως στη Βρετανία, όπου οι νόμοι της λογοκρισίας καθόριζαν αυστηρούς κανόνες για την αναπαράσταση θρησκευτικών προσώπων.

Στη Βρετανία της δεκαετίας του 1950, υπήρχε μια αυστηρή νομοθεσία που απαγόρευε την ανάδειξη του Ιησού Χριστού σε ρόλο δευτερεύοντα χαρακτήρα, καθώς οι αρχές πίστευαν ότι κάτι τέτοιο θα προσέβαλλε τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του κοινού. Ο Ιησούς, ως κεντρική θρησκευτική μορφή για εκατομμύρια ανθρώπους, έπρεπε να παρουσιάζεται με σεβασμό και σε καμία περίπτωση να μην απεικονίζεται με τρόπο που θα μπορούσε να φανεί ως ασεβής ή άσχετος. Έτσι, η απόφαση της παραγωγής του Μπεν Χουρ να μην δείξει το πρόσωπο του Ιησού ήταν μια απόφαση που είχε να κάνει με την τήρηση αυτών των αυστηρών κανονισμών και τη διασφάλιση ότι η ταινία δεν θα προκαλούσε αντιδράσεις.

Η εικόνα του Ιησού ως μορφή απρόσωπη, που εμφανίζεται μόνο με τα χέρια ή την πλάτη του, διατηρεί τον χαρακτήρα του ως ιερό πρόσωπο, αποφεύγοντας οποιαδήποτε αμφισβήτηση ή απομυθοποίηση που θα μπορούσε να προκύψει από μια πιο προσωπική αναπαράσταση. Ένα άλλο στοιχείο που επηρέασε την απόφαση αυτή ήταν ο φόβος ότι η απεικόνιση του Ιησού με χαρακτηριστικά προσώπου θα μπορούσε να προκαλέσει αρνητικές αντιδράσεις από θρησκευτικές οργανώσεις ή ακόμη και από το κοινό που δεν θα δεχόταν εύκολα την “υποκειμενική” ερμηνεία ενός τόσο σημαντικού προσώπου.

Παρά τη διακριτική αυτή προσέγγιση, η ταινία κατάφερε να αποδώσει την κεντρική παρουσία του Ιησού χωρίς να δείξει το πρόσωπό του. Η επιτυχία αυτής της προσέγγισης είναι εμφανής μέχρι σήμερα, καθώς το Μπεν Χουρ παραμένει ένα κλασικό έργο που σέβεται τη θρησκευτική παράδοση, ενώ παράλληλα δημιουργεί μια δυναμική αφήγηση που αγγίζει όλους τους θεατές.