Γιατί τα πιόνια στο σκάκι είναι βασιλιάς, βασίλισσα, πύργοι, αξιωματικοί και άλογα;
Πώς η ιστορία διαμόρφωσε τα πιόνια του σκακιού όπως τα ξέρουμε σήμερα;
Το σκάκι, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, έχει μια πλούσια ιστορία που ξεκινά από την Ινδία του 6ου αιώνα μ.Χ. Η αρχική μορφή του παιχνιδιού ονομαζόταν Chaturanga, που στα σανσκριτικά σημαίνει “τα τέσσερα τμήματα του στρατού”: πεζικό, ιππικό, ελέφαντες και άρματα. Αυτά τα τμήματα αντιπροσωπεύονταν στο παιχνίδι από τα πιόνια, τους ίππους, τους αξιωματικούς και τους πύργους αντίστοιχα.
Όταν το παιχνίδι εξαπλώθηκε στην Περσία, μετονομάστηκε σε Shatranj. Εκεί, οι ελέφαντες παρέμειναν ως κομμάτια του παιχνιδιού, ενώ ο σύμβουλος του βασιλιά, γνωστός ως “Φερζ”, είχε περιορισμένη κίνηση. Με την πάροδο του χρόνου και την εξάπλωση του σκακιού στην Ευρώπη, ο “Φερζ” εξελίχθηκε στη σημερινή Βασίλισσα, αποκτώντας μεγαλύτερη ευελιξία και δύναμη, αντανακλώντας ίσως την αυξανόμενη επιρροή των γυναικών ηγετών εκείνης της εποχής.
Οι Πύργοι προέρχονται από τα αρχικά άρματα ή πολιορκητικούς πύργους, συμβολίζοντας την ισχύ και την αμυντική ικανότητα. Οι Ίπποι διατήρησαν την αντιπροσώπευση του ιππικού, με την ιδιαίτερη κίνησή τους να αντικατοπτρίζει την ευελιξία του ιππικού στη μάχη.
Οι Αξιωματικοί, που προέρχονται από τους ελέφαντες του Chaturanga, υιοθετήθηκαν από τις μεσαιωνικές ευρωπαϊκές κοινωνίες ως σύμβολα της εκκλησιαστικής και στρατηγικής δύναμης. Η διαγώνια κίνησή τους αντανακλά ίσως την πνευματική επιρροή που είχαν οι θρησκευτικές αρχές στη λήψη αποφάσεων.
Τέλος, τα πιόνια, τα πιο αδύναμα αλλά και πολυάριθμα κομμάτια, αντιπροσωπεύουν το πεζικό. Συμβολίζουν τις μαζικές θυσίες που απαιτούνται για να προστατευθεί το “κέντρο” του στρατού, δηλαδή ο βασιλιάς. Η δυνατότητά τους να “αναβαθμίζονται” όταν φτάσουν στην τελευταία γραμμή δείχνει την άνοδο των ταπεινών σε ισχυρότερες θέσεις.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
