Γιατί το αρνί το λέμε Οβελία το Πάσχα;

Το Πάσχα για τους Έλληνες σημαίνει ανάσταση, εκκλησία, οικογένεια, κόκκινα αυγά και φυσικά… αρνί στη σούβλα. Κι όμως, όσο κι αν ακούγεται αυτονόητο, λίγοι γνωρίζουν ότι το αρνί που τρώμε το Πάσχα έχει και δεύτερο όνομα, βαθιά ριζωμένο στην ελληνική παράδοση: «Οβελίας». Αλλά γιατί; Πώς φτάσαμε να αποκαλούμε έτσι ένα φαγητό και τι ακριβώς σημαίνει η λέξη;

Η λέξη «οβελίας» δεν είναι χριστιανική ούτε καν βυζαντινή. Είναι αρχαιοελληνική και προέρχεται από τη λέξη «οβελός», που σημαίνει σούβλα. Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν «οβελία» τη θυσία ζώου, συνήθως αρνιού ή κατσικιού, πάνω σε σούβλα, η οποία προσφερόταν στις γιορτές προς τιμήν των θεών. Ο όρος αυτός παρέμεινε στην καθημερινή χρήση για αιώνες και ταυτίστηκε με το ψήσιμο ολόκληρου ζώου στη σούβλα.

Στην Παλαιά Διαθήκη, ο Θεός διατάζει τους Ισραηλίτες, πριν φύγουν από την Αίγυπτο, να θυσιάσουν ένα αρνί, να το ψήσουν ολόκληρο και να το φάνε το βράδυ, χωρίς να σπάσουν τα κόκαλά του. Αυτή η εντολή επαναλαμβάνεται και διατηρείται στο εβραϊκό Πάσχα, ως σύμβολο σωτηρίας. Η χριστιανική παράδοση δανείζεται αυτή την εικόνα και την ταυτίζει με τη θυσία του Χριστού, ο οποίος αποκαλείται συχνά «Αμνός του Θεού».

Έτσι, το ψήσιμο του αρνιού το Πάσχα γίνεται τελετουργικό. Στην Ελλάδα, όπου η γλώσσα κράτησε τις λέξεις των αρχαίων χωρίς διακοπή, το αρνί της Κυριακής του Πάσχα δεν είναι απλώς ένα πιάτο – είναι «ο οβελίας». Ένα έθιμο που ενώνει τις ρίζες του αρχαιοελληνικού πολιτισμού με τη χριστιανική πίστη και την ελληνική οικογενειακή παράδοση.

Αυτός ο «οβελίας», που κάποιοι νομίζουν ότι είναι απλώς μια παλιά λέξη για το αρνί, είναι στην πραγματικότητα κάτι πολύ βαθύτερο. Είναι το ψητό που μαζεύει γύρω του γενιές, είναι η θυσία που έγινε γιορτή, είναι η σούβλα που έγινε σύμβολο. Και αν κάτι μας θυμίζει κάθε Πάσχα ότι είμαστε ακόμα σε επαφή με μια πολιτισμική συνέχεια αιώνων, αυτό είναι ο ήχος του κρέατος που ψήνεται στον αέρα της άνοιξης.